یعنی چه
قاب قرآن به چارچوب، جعبه، کاور یا محفظهای ویژه گفته میشود که برای نگهداری، حفاظت و تزیین کتاب مقدس مسلمانان (مصحف) بهکار میرود. این محفظهها معمولاً از جنس چوب، چرم، نقره، خاتم یا پارچههای نفیس ساخته میشوند و جنبه هنر کاربردی و صنایع دستی دارند.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه تشکیل شده است: «قاب» با تلفظ (ghāb) و «قرآن» با تلفظ (qor'ān) که در حالت اضافه، کسره به انتهای واژه اول اضافه شده و به صورت «قابِ قرآن» خوانده میشود.
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، به عنوان پاسخ برای راهنمای «محفظه یا جعبه نگهدارنده کتاب مقدس مسلمانان» استفاده میشود و دقیقاً ۷ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به شکل ساختاری آن، از واژههای box برای نوع صندوقچهای و از case یا frame برای انواع کاور و چارچوب دیواری استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی با توجه به کاربرد دقیق ساختار تزئینی، اصطلاحات متفاوتی جهت اشاره به محفظه یا قاب دور کتاب آسمانی به کار میرود.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و هنر ایرانی، استفاده از قاب قرآن نمادی از تکریم، تعظیم و ارزش بالای کتاب آسمانی است. این شیء علاوه بر محافظت فیزیکی از مصحف، به عنوان یک اثر هنری در صنایع دستی (مانند خاتمکاری و قلمزنی) تجلیبخش پیوند هنر و معنویت است.
جمعبندی و توضیح کامل قاب قرآن
قاب قرآن ترکیبی اصیل در فرهنگ و هنر اسلامی-ایرانی است که کاربرد اصلی آن ساخت محفظه، جعبه یا چارچوبی مستحکم و تزیینی برای نگهداری کتاب قرآن است. واژه «قاب» ریشهای کهن دارد و واژه «قرآن» از ریشه عربی قرأ به معنی خواندنی است؛ هرچند این ترکیب به صورت مستقیم در متن قرآن نیامده، اما در آیه ۹ سوره نجم واژه قاب در ترکیب «قاب قوسین» به معنی فاصله و اندازه به کار رفته است.
این واژه در صنایع دستی ایران جایگاه ویژهای دارد و هنرمندان با استفاده از چوب، چرم، نقره و هنر خاتمکاری، جعبههای نفیسی را برای تکریم کلام خدا خلق میکنند که نمادی از حفظ قداست، ارزش و احترام به این کتاب آسمانی است. در فرهنگ عامه و ساختار مسابقات جدول نیز این واژه به عنوان یک عبارت ۷ حرفی شناخته میشود.