یعنی چه
این عبارت یک اصطلاح توصیفی-تاریخی است که از سه جزء تشکیل شده است: «سلسله» به معنی دودمان و خاندان حکومتی، «امرا» که جمع امیر به معنای حاکمان و فرماندهان است، و «ترکمن» که به قوم ترکتبار اشاره دارد. در متون تاریخی این تعبیر برای توصیف حکومتهایی به کار میرود که خاستگاه ایلی و عشیرهای ترکمنی داشتند و توسط امیران این طوایف اداره میشدند.
تلفظ
تلفظ صحیح عبارات به صورت تفکیکشده: اَز (az) / سِلْسِلِه (selsele) / اُمَرا (omarā) / تُرْکَمَن (torkaman) است که در زنجیره گفتار با کسره اضافه به یکدیگر متصل میشوند.
در جدول
در مسابقات طراحان جدول کلمات متقاطع، این عبارت طولانی ۱۷ حرفی معمولاً به عنوان پرسش قرار میگیرد که پاسخ آن با توجه به تعداد خانهها میتواند کلماتی چون «آققویونلو» (صاحبان گوسفند سفید) یا «قراقویونلو» (صاحبان گوسفند سیاه) باشد. همچنین خود عبارت نیز گاهی به عنوان کلید پاسخ در جدولهای بزرگ کاربرد دارد.
به انگلیسی
در متون تاریخی انگلیسی زبان، برای اشاره به این ساختارهای سیاسی ملوکالطوایفی عموماً از واژگانی نظیر Turkmen emirates یا Turcoman dynasties استفاده میشود.
نماد چیست
در فرهنگ سیاسی و تاریخنگاری، این عبارت نمادی از تداوم حکومتهای مبتنی بر عصبیت ایلی و کوچنشینی در فلات ایران و آناتولی است. از نظر نمادشناسی عینی، معروفترین سلسلههای مصداق این عبارت، از تصاویر حیوانات (مانند گوسفند سفید در آققویونلوها و گوسفند سیاه در قراقویونلوها) بر روی پرچمها و سکههای خود به عنوان نماد قدرت و هویت طایفهای استفاده میکردند.
جمعبندی و توضیح کامل از سلسله امرای ترکمن
عبارت «از سلسله امرای ترکمن» بیش از آنکه یک لغت مستقل با معنای واحد در فرهنگهای لغوی باشد، یک گزاره توصیفی در ادبیات تاریخی و متون تخصصی دوره اسلامی است. این اصطلاح به دوران ملوکالطوایفی و پس از ایلخانان اشاره دارد که در آن طوایف قدرتمند ترکمان توانستند امارتهای مستقلی را در نواحی آذربایجان، اران، عراق عجم و آناتولی پایهگذاری کنند. ریشه واژگان تشکیلدهنده این عبارت ترکیبی از زبانهای عربی (سلسله و امرا) و ترکی (ترکمن) است.
در ساختار حل جدول، این عبارت یک کلید راهنمای کلاسیک محسوب میشود. طراحان جدول با طرح این پرسش، ذهن مخاطب را به سمت دگرگونیهای سیاسی ایران در سدههای هشتم تا دهم هجری قمری سوق میدهند. شناخت این اصطلاحات به حل سریعتر خانههای متقاطع کمک شایانی میکند.
کاربرد عملی این مفهوم در جملات پژوهشی به این صورت است: «سلطان حسن بیک آققویونلو از سلسله امرای ترکمن بود که توانست قلمرو خود را گسترش دهد.» این امر نشان میدهد که عبارت فوق نقشی تبیینکننده در بازشناسی تبارشناسی حکام در تاریخ میانه ایران ایفا میکند.