یعنی چه
«نانرسان» در لغت به معنی کسی است که نان را به دیگری میرساند یا آورنده نان است. در مفهوم مجازی و ادبی، این واژه به فرد نیکوکار، سخی و خیری اطلاق میشود که مایه گذران زندگی و تأمینکننده معیشت و روزی دیگران است. این کلمه ترکیبی از واژه کهن «نان» (ریشه در فارسی میانه) و صفت فاعلی «رسان» (از مصدر رساندن) است و به عنوان یک واژه معمولی و کلاسیک در ادبیات فارسی برای توصیف افراد مقتدر یا خیری که سرپرستی محرومان را بر عهده داشتند استفاده میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «نانرَسان» (با فتح ر در بخش دوم) است. از نظر ساختاری، یک صفت مرکب فاعلی مرخم در زبان فارسی به شمار میرود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی که به عنوان پاسخ برای طراحان کاربرد دارند شامل خود واژه «نان رسان»، «روزیرسان»، «نانده» و معادلهای عربی آن مانند «مطعم» و «رزاق» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافتار متن، واژه Breadwinner به مفهوم کسی که درآمد اصلی خانه را تأمین میکند نزدیکترین معادل است، در حالی که Provider و Sustainer مفاهیم کلیتری از بخشندگی و روزیرسانی را افاده میکنند.
به عربی
در زبان عربی واژههای متعددی برای این مفهوم وجود دارد؛ مُقیت و رزّاق در فرهنگ اسلامی بیشتر به عنوان صفات الهی شناخته میشوند و مُعیل و مُطعِم در روابط اجتماعی انسانها کاربرد دارند.
جمعبندی و توضیح کامل نان رسان
واژه «نانرسان» یک ترکیب اصیل و کهن در زبان فارسی است که از دو جزء «نان» و «رسان» تشکیل شده است. جزء اول یعنی نان، ریشه در فارسی میانه (پهلوی: nān) دارد و جزء دوم بن مضارع از مصدر رساندن است. این ترکیب ساختار یک صفت مرکب فاعلی مرخم را میسازد که علاوه بر معنای حسی و مستقیم خود (کسی که فیزیک نان را به دست دیگری میرساند)، بیشتر در معنای استعاری و کنایی به کار میرود.
در ادبیات و فرهنگ عامه، نانرسان نماد برکت، سخاوت و مسئولیتپذیری اجتماعی است. این کلمه برای توصیف خیرین، پادشاهان دادگر، حامیان یتیمان و در مرتبهای والاتر و استعاری، برای توصیف خداوند به عنوان روزیرسان مطلق جهان خلقت استفاده شده است. از نظر معنایی قرابت نزدیکی با واژههایی چون نانآور دارد، با این تفاوت که نانآور بیشتر برای سرپرست خانواده به کار میرود اما نانرسان چتر حمایتی وسیعتری را تداعی میکند.
اگرچه خود لفظ «نانرسان» به صورت مستقیم در متن قرآن کریم نیامده است، اما مفهوم عمیق آن با نامهای حسنای باریتعالی نظیر «الرزاق» (در سوره ذاریات آیه ۵۸) به معنای روزیدهنده فراوان و «المقیت» (در سوره نساء آیه ۸۵) به معنای تأمینکننده قوت و مایه حیات به طور کامل همپوشانی دارد و ارزش معنوی این صفت را در فرهنگ اسلامی-ایرانی دوچندان میکند.