یعنی چه
لثام در اصل به معنای روبند، دهانبند یا نقاب است. این واژه به دستمال، شال یا پارچهای اطلاق میشود که انسان برای محافظت در برابر گرد و غبار یا به عنوان پوشش، بر روی بخش پایینی چهره خود میبندد.
تلفظ
این کلمه در زبان عربی و فارسی با کسر حرف اول (لِ) تلفظ میشود. جمع آن در زبان عربی «لُثُم» است.
در جدول
در کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «روبند»، «دهانبند» یا «نقاب»، واژه ۴ حرفی «لثام» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
واژگان فوق دقیقترین معادلهای انگلیسی برای توصیف پوشش دهان و صورت هستند.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و از ریشه (ل-ث-م) مشتق شده است.
به فارسی
در لغتنامههای معتبر فارسی مانند دهخدا، معین و عمید، معادلهای مستقیم این واژه شامل روبند، نقاب، برقع، خمار و لچکِ صورت ذکر شده است.
در قرآن
کلمه لثام یا مشتقات مستقیم آن از ریشه «لثم» در متن قرآن کریم به کار نرفتهاند؛ با این حال، اصطلاحات فقهی مرتبط با پوشش در متون روایی و احکام حج (مانند حرمت تلثم و پوشاندن صورت برای مردان در حال احرام) کاربرد دارند.
نماد چیست
لثام در فرهنگ عامه و سنتی (بهویژه میان بدویان صحرانشین) نماد حیا، وقار و پنهانکاری و همچنین ابزاری برای حفاظت در برابر باد و خاک است. در ادبیات، عبارت «إماطة اللثام» (کنار زدن لثام) به عنوان نمادی برای آشکار کردن حقیقت، روشنگری و پردهبرداری از یک راز به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل لثام
واژه «لثام» اصالتاً ریشهای عربی دارد و به معنای هر نوع پارچه، شال یا پوششی است که بخش پایینی صورت یعنی دهان و بینی را تا زیر چشمها پنهان میکند. این کلمه در زبان فارسی به عنوان مترادفی برای روبند، نقاب و دهانبند پذیرفته شده و در متون ادبی و لغتنامههای کلاسیک کاربرد فراوانی دارد.
از نظر ریشهشناسی، این واژه با مفاهیمی چون تماس، لمس و بوسیدن پیوند معنایی دارد و مشتقاتی همچون «تلثم» (نقاب زدن) و «ملثم» (شخص روبنددار) از آن ساخته شده است. اگرچه این لفظ در قرآن مجید ذکر نشده، اما در فقه اسلامی و اصطلاحات مربوط به احرام حج و نماز مطرح میشود.
در ابعاد فرهنگی و ادبی، لثام علاوه بر کاربرد عملی خود در مناطق کویری برای مقابله با توفان و گردباد، نمادی از نجابت، حیا و پنهانکاری اسرار است؛ به طوری که تعبیر «کنار زدن لثام» در ادبیات به معنای افشای رازهای مکتوم و جلوهگر شدن حقیقت محض به کار میرود.