نجدی یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل نجدی

واژه «نجدی» در وهله اول یک صفت نسبی جغرافیایی است و به هر شخص، فرهنگ، گویش یا جانداری که خاستگاهش منطقه «نجد» (فلات مرکزی و مرتفع عربستان سعودی) باشد، اطلاق می‌شود. این کلمه از ریشه عربی «ن ج د» به معنی زمین بلند و آشکار گرفته شده است و اگرچه خود کلمه به صورت صریح در قرآن نیامده، اما شکل تثنیه آن یعنی «النجدین» (به معنی دو راه آشکار خیر و شر) در سوره بلد به کار رفته است.

در ادبیات و تاریخ اسلامی، این واژه بار معنایی ویژه‌ای دارد. از یک سو در ادبیات کلاسیک فارسی (مانند آثار سعدی) اصطلاح «شیخ نجدی» کنایه از ابلیس و مکر شیطانی است که ریشه در روایات صدر اسلام دارد. از سوی دیگر، در دوران معاصر و مباحث مذهبی، این اصطلاح گاهی به دلیل خاستگاه جغرافیایی، به پیروان تفکر وهابیت اشاره دارد.