یعنی چه
این کلمه در فرهنگهای لغت اصیل فارسی و عربی وجود ندارد. در ادبیات معاصر، مترجمان فلسفی آن را به عنوان معادل برساخته برای واژه Différance (اندیشه ژاک دریدا) به کار میبرند که به معنای تفاوتی است که معنا را همزمان میسازد و به تأخیر میاندازد. در کاربرد عامیانه، این واژه صرفاً یک اشتباه نوشتاری از کلمه «تفاوت» است.
تلفظ
تلفظ این واژه دقیقاً همانند کلمه «تفاوت» به صورت تَفاوُت (tafāvot) است و تغییر املایی آن، تاثیری در نحوه بیان صوتی واژه ایجاد نمیکند.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، کلمه تفاوط دقیقا ۵ حرف دارد و بسته به طراح جدول، میتواند به عنوان یک واژه برساخته فلسفی یا شکل دگرگونشده «تفاوت» مد نظر قرار گیرد.
به عربی
در زبان عربی واژهای به نام «تفاوط» با طاء وجود ندارد؛ اما ریشه املای صحیح آن یعنی «تفاوت» (با ت) از ریشه (ف و ت) در همین زبان گرفته شده است.
به فارسی
معادلهای اصیل و دقیق فارسی برای مفهوم این واژه شامل کلماتی چون دگرسانی، جدایی، ناهمگونی، تمایز، بازشناخت و فرق هستند.
نماد چیست
در حوزه نظری و ساختارشکنی، این واژه نماد این ایده است که معنا هیچگاه به طور کامل و ثابت حاضر نیست، بلکه در زنجیرهای از تفاوتها شکل میگیرد و دائماً به تعویق میافتد.
جمعبندی و توضیح کامل تفاوط
واژه «تفاوط» (با طاء دستهدار) جایگاهی در لغتنامههای مرجع و سنتی زبان فارسی مانند دهخدا، معین یا عمید ندارد. بررسیهای زبانشناختی نشان میدهد که این کلمه در بیشتر موارد یک غلط املایی رایج از واژه «تفاوت» (با تاء دو نقطه) است که از ریشه عربی «ف-و-ت» مشتق میشود و معنای اختلاف، تمایز و دوری میان دو چیز را افاده میکند.
با این حال، در فضای فلسفی و نقد ادبی معاصر ایران، این واژه به یک اصطلاح تخصصی تبدیل شده است. اندیشمندانی چون داریوش شایگان و برخی مترجمان آثار پستمدرن، «تفاوط» را عمداً با طاء نوشتند تا معادل دقیقی برای مفهوم واژه فرانسوی Différance اثر ژاک دریدا خلق کنند. این واژه برساخته، بازی زبانی میان دو مفهوم «تفاوت داشتن» (Difference) و «به تعویق انداختن» (Deferral) را در خود پنهان دارد.
در نهایت، اگر با این واژه در متون عادی مواجه شدید، آن را باید شکل نادرست املایی کلمه تفاوت دانست که در آیه ۳ سوره ملک نیز به کار رفته است؛ اما اگر در یک متن تخصصی فلسفی یا ساختارگرایی با آن روبرو شدید، اشاره به تعلیق تکثرگرایانه معنا در نگاه دریدا دارد.