یعنی چه
قصاص خواستن به معنای مطالبه رسمی اجرای قانون قصاص و عدالت کیفری است. در این حالت، شاکی یا اولیای دم خواستار آن میشوند که فرد جانی، دقیقاً به همان اندازهای که جنایت مرتکب شده (مانند قتل عمد یا ایراد جراحت بدنی)، مجازات متقابل و برابر شود.
تلفظ
تلفظ واژه به صورت [قِ-صا-صْ خاس-تَن] است که بخش اول آن ریشه عربی و بخش دوم فارسی است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، این عبارت ده حرفی معمولاً در پاسخ به راهنماهایی همچون «طلب خون کردن»، «خونخواهی کردن» یا «تقاضای مجازات متقابل» به کار میرود.
به انگلیسی
در بافتهای حقوقی و اصطلاحات بینالمللی، مفهوم قانون چشم در برابر چشم با عبارت Lex talionis و مطالبه آن با واژههایی نظیر retaliation یا retribution توصیف میشود.
به عربی
در متون فقهی و حقوقی عربی، تعابیری نظیر طلب القصاص یا استیفاء حق القصاص به کار میرود که به معنای پیگیری قانونی برای اجرای حکم تلافی است.
به فارسی
معادلهای اصیل فارسی این ترکیب شامل اصطلاحاتی چون «خونخواهی کردن»، «خون جستن»، «سزا خواستن» و «پیگیری تلافی جرم» است که مفهوم دادخواهی و برابرخواهی در مجازات را میرسانند.
جمعبندی و توضیح کامل قصاص خواستن
عبارت «قصاص خواستن» یک ترکیب حقوقی و فقهی است که ریشه در ماده عربی «ق ص ص» به معنای دنبال کردن اثر چیزی دارد. در اصطلاح، این واژه زمانی به کار میرود که فرد آسیبدیده یا ولیدم، از مراجع قانونی تقاضا میکند تا با مجرم رفتاری کاملاً مشابه و هماندازه با جنایتش داشته باشند. این مفهوم در قرآن کریم نیز مطرح شده و به عنوان ابزاری برای حفظ حیات جامعه و برقراری عدالت بازدارنده شناخته میشود.
از دیدگاه واژهشناسی، قصاص با مفاهیمی مثل تقاص و مقاصه همخانواده است و در ادبیات فارسی نمادی از ترازو و شمشیر عدالت به شمار میرود. با این حال، در کنار این حق، همواره در آموزههای اخلاقی و دینی به مفاهیمی چون عفو، گذشت و مصالحه بر دیه نیز سفارش فراوانی شده است تا توازن میان صلح و عدالت برقرار بماند.