یعنی چه
واژه ذوی الحقوق به معنی دارندگان حق و کسانی است که به دلایل قانونی، شرعی یا اخلاقی، حق یا امتیازی بر گردن دیگران یا بر یک دارایی دارند. این کلمه یک واژه کلاسیک و رسمی است که بیشتر در متون حقوقی، فقهی و اداری به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب عربی به صورت «ذَوِی الْحُقُوق» است که در آن حرف «و» دارای فتحه و «ی» دارای کسره است و به کلمه بعدی وصل میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، عبارت «ذوی الحقوق» با ۹ حرف به عنوان پاسخ برای راهنمای «صاحبان حق» یا «حقداران» شناخته میشود.
به انگلیسی
در متون حقوقی و بینالمللی انگلیسی، برای اشاره به دارندگان و صاحبان حق از اصطلاحات Rights holders یا Holders of rights استفاده میشود.
به عربی
این عبارت خود ریشه عربی دارد. در حالت رفع به صورت «ذوو الحقوق» و در اصطلاح رایج به صورت أصحاب الحقوق نیز به کار میرود.
به فارسی
معادلهای دقیق و روان فارسی برای این واژه ترکیبی، عبارتهای «صاحبان حق»، «حقداران» و «ذیحقان» هستند که به راحتی در متنهای روزمره جایگزین میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل ذوی الحقوق
عبارت «ذوی الحقوق» یک ترکیب اضافه فقهی و حقوقی با ریشه عربی است که از دو بخش «ذوی» (به معنی دارندگان و صاحبان) و «الحقوق» (جمع حق) تشکیل شده است. این اصطلاح در اصطلاح به تمامی افرادی اشاره دارد که به موجب قانون، شرع، عرف یا قرارداد، واجد سهم، امتیاز یا حق مطالبهای هستند و دیگران در قبال آنها تکالیفی بر عهده دارند.
اگرچه خود این واژه ترکیبی به صورت مستقیم در متن قرآن کریم نیامده است، اما مفاهیم بنیادین آن در آیات متعددی با ساختارهای مشابه مثل «ذوی القربی» (خویشاوندان صاحب حق) و پرداخت حق مستمندان و محرومان به صراحت تاکید شده است. مفسران و حقوقدانان اسلامی همواره از این واژه برای توصیف جامع حقداران نظام اجتماعی استفاده میکنند.
در کاربردهای امروزی، این واژه در حقوق مدنی، قوانین انحصار وراثت، دادگاهها و امور مالی کاربرد زیادی دارد. نماد ترازو که نشاندهنده عدالت و احقاق حق است، بهترین مابه ازای تصویری برای مفهوم ذوی الحقوق به شمار میرود تا برابری و اعطای حق به صاحبان اصلی آن را تجسم ببخشد.