یعنی چه
«دحیه بن خلیفه کلبی» یک اسم خاص تاریخی است. واژه «دِحیه» (با کسر دال) در لغت عرب به معنای فرمانده، سردار و رئیس لشکر است. او از بازرگانان ثروتمند و زیباترین مردان حجاز بود که بعدها اسلام آورد و به یکی از یاران نزدیک رسول خدا (ص) تبدیل شد.
تلفظ
این نام در زبان عربی به صورت «دِحْیَة بن خَلِیفَة» تلفظ میشود که حرف اول آن (د) دارای مِجرا یا کسره است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این عبارت معمولاً در پاسخ به طراحانی میآید که «صحابی معروف به زیبایی چهره»، «سفیر پیامبر به قیصر روم» یا «شخصیتی که جبرئیل به صورت او نازل میشد» را از کاربر میخواهند.
به انگلیسی
در منابع انگلیسیزبان و دانشنامههای تاریخی، این شخصیت با نگارش لاتین فوق شناخته میشود.
به arabic
عبارت اصلی در زبان عربی به عنوان یک اسم خاص به همین صورت نگاشته و اعرابگذاری میشود.
به فارسی
چون این عبارت یک نام خاص عربی است، معادل مستقیم واژگانی در فارسی ندارد، اما برگردان مفهومی اجزای آن به معنی «دحیه فرزند خلیفه» است.
در قرآن
نام دحیه بن خلیفه در متن قرآن ذکر نشده است؛ با این حال، مفسران شأن نزول آیه «وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انْفَضُّوا إِلَيْهَا...» را مربوط به زمانی میدانند که کاروان بزرگ تجاری او وارد مدینه شد و مردم نماز جمعه را برای دیدن و خرید از کاروان رها کردند.
نماد چیست
او در فرهنگ و روایات اسلامی نماد زیبایی بیعیبونقص است؛ به طوری که در احادیث متعدد شیعه و سنی ذکر شده که فرشته وحی (جبرئیل) گاهی به شکل و سیمای دحیه کلبی بر پیامبر اکرم (ص) ظاهر میشد. همچنین او نماد یک دیپلمات و سفیر شجاع است که نامه پیامبر را به هرقل، امپراتور روم شرقی رساند.
جمعبندی و توضیح کامل دحیهبن خلیفه
«دحیه بن خلیفه کلبی» یک واژه یا لغت عمومی در زبان فارسی نیست، بلکه یک اسم خاص متعلق به یکی از سرشناسترین، ثروتمندترین و خوشسیماترین اصحاب پیامبر اسلام (ص) است. واژه «دِحیه» در ریشه لغوی عربی خود به معنای سردار و رئیس لشکر است و بخش دوم آن یعنی خلیفه، به معنای جانشین است.
این شخصیت تاریخی در روایات اسلامی جایگاه بسیار ویژهای دارد؛ چرا که به دلیل زیبایی چشمگیرش، فرشته الهی، جبرئیل، بارها با چهره و کالبد او بر پیامبر نازل میشد. او همچنین به عنوان سفیر و فرستاده ویژه پیامبر (ص) برای ابلاغ نامه دعوت به اسلام به سوی قیصر روم (هرقل) اعزام شد.
در قلمرو قرآن، نام او به طور مستقیم به چشم نمیخورد، اما رویداد ورود کاروان تجاری او به مدینه زمینهساز نزول یکی از آیات سوره جمعه شد. در بازیها و جدولهای کلمات متقاطع، این عبارت ۱۱ حرفی معمولاً به عنوان پاسخ برای پرسشهایی نظیر «صحابی معروف به زیبایی» یا «فرستاده پیامبر به روم» کاربرد دارد.