یعنی چه
خدر شدن به معنای از دست رفتن موقت حس لمس، حرکت یا سوزنسوزن شدن در بخشی از بدن است که معمولاً به دلیل کاهش جریان خون یا فشار بر عصبها رخ میدهد و در زبان عامیانه به آن خوابرفتگی یا سِر شدن میگویند.
تلفظ
این ترکیب فعلی به صورت [خُدَر شدن] تلفظ میشود که واژهٔ نخست آن ریشه در زبان عربی دارد.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند کرخت شدن، سر شدن یا تخدیر نیز به عنوان گزینههای مشابه کاربرد دارند.
به انگلیسی
برای توصیف حالت خوابرفتگی اعضای بدن در زبان انگلیسی از اصطلاح خواب رفتن یا بیحس شدن استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی اصیل، واژه خَدَر دقیقاً به معنی سست شدن عضو به کار میرود و تنمیل حالت گزگز آن را توصیف میکند.
به فارسی
برابرهای اصیل و رایج فارسی این واژه شامل خوابرفتگی دست و پا، سِر شدن و کرختی اندامها است.
جمعبندی و توضیح کامل خدر شدن
واژه «خدر شدن» یک اصطلاح فیزیولوژیک و پزشکی است که ریشه در زبان عربی دارد و به معنای باطل شدن موقت حس لمس و حرکت در اندامهای زنده است. این حالت که در گفتار روزمره مردم به «خواب رفتن» یا «سِر شدن» دست و پا معروف است، زمانی رخ میدهد که عصب یا مسیر جریان خون برای مدتی کوتاه تحت فشار قرار بگیرد.
از نظر لغوی، این کلمه با واژههایی چون مخدِّر و تخدیر همخانواده است که همگی مفهوم بیحس کردن یا از بین بردن هوشیاری را در خود دارند. اگرچه این واژه ریشهای عربی دارد، اما در ادبیات فارسی و متون طب سنتی به وفور برای توصیف کرختی بدن استفاده شده است.
علاوه بر کاربرد واقعی و پزشکی، خدر شدن گاهی در ادبیات معاصر به صورت استعاری نیز به کار میرود؛ برای مثال اصطلاحاتی مانند «خدر شدن احساسات» یا «خدر شدن ذهن» به بیتفاوتی، کاهش هوشیاری و واکنش نشان ندادن به محرکهای محیطی و اجتماعی اشاره دارند.