یعنی چه
المصانع کلمهای عربی و جمعِ «مَصْنَع» و «مَصْنَعَه» است. در زبان عربی مدرن، این واژه به معنی «کارخانهها» و محلهای تولید صنعتی به کار میرود؛ اما در عربی کلاسیک و متون کهن، به سازههای عظیم، عمارتهای باشکوه، کاخها، قلعههای مستحکم و همچنین حوضها و آبانبارهای بزرگی گفته میشد که برای ذخیره آب باران ساخته میشدند.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً ۷ حرف دارد. با توجه به بافت طراحان جدول، ممکن است معادلهای آن مانند کارخانهها یا آبانبارها نیز مد نظر باشد.
به انگلیسی
در ترجمه مدرن از کلمه Factories استفاده میشود. در متون قدیمی و تفاسیر قرآنی، واژگانی نظیر Cisterns (آبانبارها) یا Fortresses (دژها) مناسبتر هستند.
به عربی
این کلمه خود عربی است و از ریشه ثلاثی مجرد «ص ن ع» به معنی ساختن با مهارت و دقت مشتق شده است. همخانوادههای آن شامل صانع، مصنوع، صنعت و تصنیف میشود.
به فارسی
در زبان فارسی، بسته به متنی که واژه در آن به کار رفته، میتوان آن را به «کارخانهها»، «کارگاهها»، «آبانبارها»، «حوضهای بزرگ»، «دژها» یا «کاخهای مجلل» برگرداند.
در قرآن
این واژه یکبار در قرآن مجید در آیه ۱۲۹ سوره شعراء آمده است: «وَتَتَّخِذُونَ مَصَانِعَ لَعَلَّكُمْ تَخْلُدُونَ». در این آیه، خداوند قوم عاد را به خاطر ساختن سازههای عظیم و مستحکم (کاخها، دژها یا آبانبارهای مجلل) ملامت میکند؛ چرا که آنها این بناها را از روی غرور و به امید جاودانگی در دنیا میساختند.
جمعبندی و توضیح کامل المصانع
واژه «المصانع» یک کلمه عربی از ریشه «ص ن ع» است که در طول زمان دچار تحول معنایی شده است. در کاربرد امروزی و مدرن، این کلمه دقیقاً معادل «کارخانهها» و مراکز تولیدی و صنعتی است. با این حال، در لغتنامههای کهن و متون کلاسیک فارسی و عربی، معنای بسیار متفاوتی دارد و به بناهای با عظمت، کاخهای استوار، قلعههای دفاعی و بهویژه حوضها و آبانبارهای بزرگ ذخیره آب اطلاق میشد.
این واژه در ادبیات قرآنی بار معنایی خاصی دارد؛ به طوری که در سوره شعراء به عنوان نمادی از دنیاگرایی، غفلت و تلاش باطل تمدنهای پیشین برای جاودانگی در زمین یاد شده است. در شعر کلاسیک فارسی نیز (مانند اشعار سعدی) گاه به معنای آبگیرها و حوضهای بزرگی آمده که افراد سیراب از آن بهرهمندند، در حالی که مسافران بیابان در آرزوی قطرهای از آن میسوزند.