یعنی چه
در اصطلاح زیستشناسی، دله آمریکایی (Fisher) جانوری میانجثه، گوشتخوار و درختزی از خانوادهٔ راسویان است که بومی جنگلهای آمریکای شمالی میباشد. این حیوان علیرغم نام انگلیسیاش (Fisher) ارتباطی با ماهیگیری ندارد. در زبان عامیانه و واژهنامههای قدیمی نیز «دله» به معنای فرد حریص، شکمباره یا ولگرد به کار میرود که ترکیب آن با صفت آمریکایی میتواند کاربردی کنایی و طنز داشته باشد.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت [دَ لِ یِ آ مِ ری ک ا یی] (dale-ye amrika'i) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به پرسشهایی نظیر «سمور بومی آمریکای شمالی» یا «راسوی درختزی آمریکا»، عبارت ۱۱ حرفی «دله آمریکایی» یا معادل دیگر آن «سمور ماهیگیر» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در بافت علمی و جانورشناسی به آن Fisher یا Fisher cat میگویند. اگر واژه دله به تنهایی در نظر گرفته شود، معادل کلماتی چون glutton یا greedy person خواهد بود.
به فارسی
دقیقترین برگردان و معادل علمی این واژه در زبان فارسی «سمور ماهیگیر» است که عضوی از خانواده بزرگ راسویان، قاقمها و سمورها به شمار میرود.
نماد چیست
در فرهنگ بومیان آمریکای شمالی (سرخپوستان)، این حیوان به عنوان نماد چابکی، هوش بالا در شکار، و توانایی غلبه بر حیوانات بزرگتر از خود شناخته میشود و در نمادشناسی عامه، ریشه کلمه دله یادآور حرص و ولع است.
جمعبندی و توضیح کامل دله امریکایی
عبارت «دله آمریکایی» در زبان فارسی دارای دو بعد معنایی کاملاً مجزا است. در بعد اول و رسمی، این عبارت ترجمهای مستقیم برای واژه Fisher در زیستشناسی است که به پستانداری میانجثه، درختزی و بسیار چابک از تیره راسویان (پستانداران گوشتخوار مثل سمور و قاقم) اطلاق میشود که زیستگاه اصلی آن جنگلهای پهناور آمریکای شمالی است.
در بعد دوم و عامیانه، کلمه «دله» در زبان فارسی به مفاهیمی چون پرخوری، شکمبارگی، دستکجی یا ولگردی اشاره دارد. از این رو، ترکیب آن با صفت «آمریکایی» در گفتارهای غیررسمی یا طنزآمیز، گاهی به عنوان یک صفت تحقیرآمیز یا کنایهای برای اشاره به افراد حریص و زیادهخواه با سبک و سیاق غربی به کار میرود، هرچند که این ترکیب به عنوان یک اصطلاح لغویِ مستقل در واژهنامههای کهن ثبت نشده است.