یعنی چه
جزلاء واژهای عربی و صفتی مؤنث است که برای توصیف زنان خردمند، عاقل و دارای اندیشه و قضاوت استوار به کار میرود. همچنین این کلمه در ادبیات برای توصیف سخن یا کلامی که فصیح، بلیغ و استوار باشد استفاده میشود. معنای دیگر آن، زنِ جوانمرد و بسیار بخشنده است. در اصطلاحِ دامداری قدیم نیز به مادهشتری که دوش آن زخم شده باشد، اطلاق میشده است.
تلفظ
این واژه به صورت فتح جیم، سكون زاء و الف ممدوده در پایان یعنی (جَزْلاء) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً ۵ حرف دارد و به عنوان پاسخی برای راهنماهای «زن خردمند»، «کلام فصیح» یا «زن بخشنده» شناخته میشود.
به انگلیسی
بسته به زمینه کاربرد کلمه در متن، میتوان از معادلهای انگلیسی فوق برای انتقال معنای دقیق آن استفاده کرد.
به فارسی
برابرهای دقیق فارسی این واژه شامل کلماتی چون استواررای، پاکاندیشه، سخنور، گشادهدست و پردهش (بسیار بخشنده) است.
جمعبندی و توضیح کامل جزلاء
واژه «جزلاء» صفت مؤنث از ریشه ثلاثی مجرد «ج-ز-ل» است. مفهوم اصلی این ریشه در زبان عربی به استواری، شدّت، ستبر شدن و همچنین بخشش فراوان بازمیگردد. ورود این کلمه به دایره لغات ادبی فارسی، بیشتر به دلیل بار معنایی مثبت آن در توصیف فصاحت کلام یا متانت و عقلانیت رفتار بوده است.
در کاربردهای اصیل، وقتی زنی را «جزلاء» مینامند، به اصالت رای، پختگی فکری و کمال شخصیتی او اشاره دارند. این واژه اگرچه در متن قرآن کریم به طور مستقیم نیامده است، اما همخانوادههای آن مانند «جزیل» بارها در متون اسلامی و تفاسیر برای توصیف پاداشهای بزرگ و فراوان الهی (اجر جزیل) به کار رفتهاند.
نکته جالب در مورد این کلمه، تنوع معنایی آن در زبان ثانویه است؛ چرا که در کنار مفاهیم والای انسانی مانند سخاوت و بلاغت، در اصطلاحات تخصصی و قدیمی دامداری عرب نیز به عنوان نشانهای برای نوعی آسیب در دوش شتر (مؤنث اجزل) استفاده میشده است که امروزه این معنای ثانویه کاملاً متروک است.