یعنی چه
این واژه ترکیبی از حرف جر «بِـ» عربی و مصدر «امعان» است و زمانی به کار میرود که فردی کاری را با تمرکز بالا، باریکبینانه و به دور از سطحینگری انجام دهد تا به کنه و حقیقت مطلب پی ببرد.
تلفظ
در گویش فارسی و متون کهن، این ترکیب غالباً به صورت همزه مکسوره در ابتدا یعنی «بِإمعان» تلفظ و خوانده میشود.
در جدول
در جداول کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «با دقت یا ژرفنگرانه»، واژه ۶ حرفی «ب امعان» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم بررسی عمیق و ژرفنگرانه از واژگانی استفاده میشود که دلالت بر دقت بالا دارند.
به فارسی
در زبان فارسی سره و روان، میتوان به جای این تعبیر عربیتبار از واژههایی مانند «موشکافانه»، «باریکبینانه» یا «با ژرفنگری» استفاده کرد.
جمعبندی و توضیح کامل ب امعان
واژه «ب امعان» یا «بِإمعان» از ترکیب حرف جر عربی و مصدر باب افعال (از ریشه ثلاثی م-ع-ن) ساخته شده است. این کلمه در زبان عربی در اصل به معنای دور رفتن در کار، تیز کردن نظر و فرو رفتن در یک امر است که در سیر تحول خود در ادبیات فارسی، معنای بررسی عمیق، غور کردن و تدقیق در مسائل را به خود گرفته است.
در متون کلاسیک و رسمی، ترکیب «امعان نظر» کاربرد بسیار گستردهتری دارد؛ به عنوان نمونه حکیم سعدی در دیباچه گلستان میفرماید: «امعانِ نظر در ترتیبِ کتاب و تهذیبِ ابواب، ایجازِ سخن را مصلحت دیدم...» که به وضوح نشاندهنده کاربرد این واژه در معنای باریکبینی و نگاه محققانه است.
باید توجه داشت که خود واژه «امعان» به صورت مستقیم در قرآن کریم نیامده است، اما همخانواده آن یعنی کلمه «ماعون» در سوره مبارکه ماعون ذکر شده است. مفهوم انتزاعی این واژه امروزه به عنوان نمادی از دقت ذهنی، تفکر فلسفی و تحلیلهای موشکافانه در متون حقوقی، اداری و ادبی به کار میرود.