یعنی چه
جسم طبیعی در اصطلاح فلسفه قدیم (طبیعیات) و علوم طبیعی، به هر شیء مادی و جوهری اطلاق میشود که دارای سه بعد طول، عرض و عمق بوده، فضای مشخصی را اشغال کند و به صورت واقعی در طبیعت یافت شود (مانند سنگ، درخت و بدن انسان). این مفهوم در برابر جسم مصنوعی (ساخته انسان) و جسم تعلیمی (جسم ریاضی و انتزاعی) قرار میگیرد و ویژگی اصلی آن حرکت، دگرگونی و پذیرش اعراض فیزیکی است.
تلفظ
واژه «جسم» با کسر جیم و سکون سین و میم (جِسم) و واژه «طبیعی» با فتح طاء، کسر باء و سکون عین (طَبیعی) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، پاسخ اصطلاحی به عنوان «جسم مادی یا طبیعی در فلسفه قدیم»، عبارت ۸ حرفی «جسم طبیعی» است. همچنین واژگان کوتاهتری مانند «جرم» یا «ماده» نیز ممکن است به عنوان پاسخهای جایگزین مد نظر باشند.
به انگلیسی
در متون علمی، فلسفی و تاریخی زبان انگلیسی، برای اشاره به این مفهوم از ترکیبات Natural body (پیکر طبیعی) یا Physical body (جسم فیزیکی) استفاده میشود.
به عربی
این ترکیب اصالتاً از فلسفه و طبیعیات دوره اسلامی وارد زبان فارسی شده و در زبان عربی به صورت «الجِسْم الطَّبِیعِیّ» به کار میرود.
نماد چیست
در تفکر فلسفی و سنن فکری قدیم، جسم طبیعی نماد عالم مادی و محسوس، دگرگونی، حرکت و هبوط روح در جهان فانی است. این اصطلاح نشاندهنده مرتبهای از هستی است که برخلاف امور مجرد (مانند عقل و نفس)، دستخوش تغییر، زوال و محدود به زمان و مکان مادی است.
جمعبندی و توضیح کامل جسم طبیعی
اصطلاح «جسم طبیعی» یک ترکیب وصفی تخصصی است که ریشه در فلسفه اسلامی، حکمت مشاء و طبیعیات قدیم دارد. این اصطلاح به هر جوهر مادی در جهان خارج اشاره میکند که دارای ابعاد سهگانه (طول، عرض و عمق) بوده و منشأ آثار و دگرگونیهای فیزیکی است. تفاوت اصلی جسم طبیعی با جسم ریاضی (تعلیمی) در این است که جسم طبیعی علاوه بر ابعاد هندسی، دارای ماده و صورت فیزیکی بوده و آمادگی پذیرش حرکت و اعراض را دارد.
در ساختار واژگانی، هر دو کلمه «جسم» و «طبیعی» از زبان عربی به فارسی وارد شدهاند. اگرچه ترکیب کامل «جسم طبیعی» در متن قرآن کریم نیامده است، اما اصل واژه «جسم» در آیاتی از قرآن برای اشاره به فیزیک و پیکر مادی انسان به کار رفته است. در جدول کلمات، این ترکیب یک پاسخ دقیق ۸ حرفی برای پرسشهای مربوط به مفاهیم مادی فلسفه قدیم به شمار میرود.
در یک جمعبندی نمادین، جسم طبیعی در برابر امور مجرد و ماوراءطبیعی قرار میگیرد و نمادی از جهان محسوس، جهان تغییرات مادی و عناصر چهارگانه کلاسیک (آب، باد، خاک و آتش) است که قلمرو علوم طبیعی و تجربی را شکل میدهند.