یعنی چه
عرق المدنی در طب سنتی اصطلاحی برای یک بیماری انگلی پوستی است. در این بیماری، یک کرم باریک و نخمانند (که امروزه به کرم گینه معروف است) در بافت زیر پوست انسان، بهویژه در پاها، رشد و حرکت میکند که باعث ایجاد تاول، درد شدید و زخم میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب اصطلاحی به صورت عَرَقُ الْمَدَنی (عَرَقِ مَدَنی) است.
به انگلیسی
در پزشکی مدرن به این عارضه Dracunculiasis یا عفونت ناشی از کرم گینه (Guinea worm) گفته میشود.
به عربی
در زبان و طب سنتی عربی علاوه بر العرق المدني، به دلیل شکل ظاهری کرم به آن داء التنین (بیماری اژدها) نیز میگفتند.
به فارسی
معادلهای اصیل و رایج این واژه در زبان فارسی و گویشهای محلی ایران، «رشته»، «پیوک» و «نارو» هستند.
نماد چیست
این کلمه در ادبیات و متون کهن نمادی از یک آزار خزنده، درد نفوذی و پنهان زیر پوست است و در تاریخ پزشکی نماد امراض ناشی از آبهای آشامیدنی آلوده در مناطق گرمسیر به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل عرق المدنی
اصطلاح «عرق المدنی» (یا عرق مدینی) بر خلاف ظاهر واژگانیاش، هیچ ارتباطی با فرایند عرق کردن بدن ندارد، بلکه یک اصطلاح پزشکی کهن در طب سنتی ایرانی و عربی است. این نام به بیماری انگلی «پیوک» یا «رشته» اشاره دارد که در آن کرمی باریک و طویل در زیر بافت پوست انسان، بهویژه در ناحیه پا، حرکت کرده و باعث ایجاد زخم و تاولهای دردناک میشود. علت نامگذاری آن به «مدنی» شیوع گسترده این بیماری در گذشته در شهر مدینه و مناطق گرمسیری بوده است.
در متون طب قدیم روش درمان آن را پیچیدن آرام سرِ کرم به دور یک تکه چوب کوچک و خارج کردن تدریجی آن بدون پاره شدن کرم توصیف کردهاند. امروزه در علم پزشکی این بیماری با نام «دراکنکولیازیس» یا بیماری کرم گینه شناخته میشود و بر اثر نوشیدن آب آشامیدنی آلوده به لارو این انگل منتقل میشود.