گون یعنی چه؟ متضاد و هم خانواده آن

یعنی چه

«گون» دو معنی اصلی دارد: ۱. در گیاه‌شناسی، نام جنس بزرگی از بوته‌های خاردار و مقاوم کوهستانی (Astragalus) است که صمغ کتیرا از آن استخراج می‌شود. ۲. در زبان فارسی کهن و ادبی، به معنای رنگ، فام، نوع، چگونگی و ادات تشبیه (به معنیِ شبیه و مانند) به کار می‌رود.

متضاد

برای واژه مستقل «گون» متضاد مستقیم و ثبتی در فرهنگ‌های لغت وجود ندارد؛ اما برای مشتقات آن مانند «گوناگون» یا «دگرگون»، واژه‌هایی چون «همسان»، «یکسان» و «مشابه» متضاد محسوب می‌شوند.

هم خانواده

این واژه‌ها همگی از ریشه پارسی میانه (پهلوی) gōn به معنی رنگ، چهره و شکل مشتق شده‌اند.

جمله سازی

تلفظ

در نقش اسم گیاه به صورت «گَوَن» (Gavan) با فتحه روی حروف اول و دوم تلفظ می‌شود. در نقش اسم و پسوند ادبی به معنی رنگ و نوع، به صورت «گون» (Gūn) با ضمه کشیده تلفظ می‌گردد.

در جدول

در جدول‌های متقاطع، در پاسخ به راهنمای «گیاه کتیرا»، «نوع و رنگ» یا «پسوند شباهت»، کلمه ۳ حرفی «گون» مد نظر است.

به انگلیسی

برای کاربرد گیاه‌شناسی واژه‌های Milkvetch و Astragalus دقیق هستند و برای کاربرد ادبی واژه‌های Color، Type یا پسوند Like استفاده می‌شوند.

به ترکی

در زبان ترکی استانبولی برای گیاه کوهستانی گون از واژه Geven استفاده می‌شود و برای مفاهیم ثانویه واژه‌های Renk (رنگ) و Tür (نوع) به کار می‌روند.

به فارسی

برگردان و معادل‌های مستقیم این واژه در زبان فارسی شامل واژه‌های فام، لون، طرز، سنخ، شکل و بوته صمغی کوهستانی است.

نماد چیست

گیاه گون در ادبیات معاصر فارسی (به ویژه در شعر معروف شفیعی کدکنی: «به کجا چنین شتابان؟ گون از نسیم پرسید...») نماد بارز وطن‌دوستی، وفاداری، ایستادگی و ناتوانی در هجرت است؛ چرا که برخلاف نسیم آزاد، ریشه‌های عمیقی در خاک میهن دارد و سختی‌های کوهستان را به جان می‌خرد.