یعنی چه
حرونی حاصلِ مصدر از واژهٔ عربی «حَرون» است و در زبان و ادبیات فارسی به کیفیت و حالتِ سرکشی، توسنی، نافرمانی و چموشی اشاره دارد. این اصطلاح در اصل برای حالت اسب یا ستوری به کار میرود که از حرکت بازمیستد و لجاجت میکند.
تلفظ
این واژه با فتح حرف اول (ح)، ضم حرف دوم (ر)، واو کشیده و نون مکسور به همراه یای مصدری تلفظ میشود: ḥarūnī.
در جدول
پاسخ دقیق این کلمه در جدول ۵ حرف دارد و از گزینههای متداول آن میتوان به سرکشی و چموشی اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافت متن، واژههای متعددی برای رساندن این مفهوم وجود دارد که صفت سرکشی و لجبازی را متبادر میکنند.
به فارسی
برابرهای فارسی اصیل و متداول این واژه شامل سرکشی، تمرد، چموشی، توسنی و بدخویی است که همگی بیانگر حالت عدم انقیاد هستند.
نماد چیست
در متون ادبی و عرفانی فارسی، حرونی به صورت استعاری نماد «نفس اماره» است که رام خواستههای الهی و عقلانی نمیشود. همچنین گاهی نمادی از روزگار چموش و بیفسار است؛ همانطور که عطار در تذکرةالاولیاء مینویسد: «روزی نفس را کاری بفرمودم، حرونی کرد؛ یعنی فرمان نبرد.»
جمعبندی و توضیح کامل حرونی
واژهٔ «حرونی» یک اسم مصدر ترکیبی است که از صفت عربی «حَرون» (به معنی اسب لجباز و ایستاده) و «ی» مصدری فارسی ساخته شده است. این کلمه در متون کلاسیک و نظم و نثر کهن فارسی کاربرد فراوانی داشته و بیش از هر چیز برای توصیف حالت چموشی و بازایستادن چارپایان از حرکت به کار میرفته است.
در ادبیات عرفانی، این واژه تغییر کارکرد داده و به حوزه اخلاق و سلوک وارد شده است؛ جایی که عارفان و شاعران، نفس سرکش و رامنشدنی انسان را به اسبی تشبیه میکنند که «حرونی» میکند و جلوی پیشرفت معنوی را میگیرد. شایان ذکر است که این کلمه یا ریشههای نزدیک آن مانند حران در متن قرآن کریم به کار نرفتهاند و کاربرد آن عمدتاً به ادبیات عرب و فارسی کلاسیک محدود میشود.