یعنی چه
این عبارت به مردی اشاره دارد که از نظر جسمی، فکری یا موقعیتی دارای قدرت، استطاعت و اقتدار لازم است و میتواند امور مختلف را با موفقیت و تسلط به سرانجام برساند.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، عبارت «مرد قادر و توانا» به عنوان راهنما دقیقاً به پاسخ ۱۳ حرفی اشاره دارد، اما بسته به تعداد خانهها میتواند معادلهایی چون توانمند یا مقتدر نیز باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف این مفهوم از ترکیب صفات قدرتمند و توانا همراه با واژه انسان یا مرد استفاده میشود.
به فارسی
برابرهای اصیل و واژگان مترادف فارسی برای این ترکیب شامل کلماتی چون پرتوان، کارآمد، مقتدر، قدرتمند، زورمند و قوی میباشند که همگی بر داشتن استطاعت و نیرو دلالت دارند.
در قرآن
عین این ترکیب در قرآن نیامده است، اما واژه «قادر» ۱۲ بار به صورت مفرد (مانند آیه ۸ سوره طارق) و بارها به صورت جمع (قادرون/قادرین) و همچنین واژه «مقتدر» برای توصیف قدرت مطلقه خداوند و توانایی انسانها به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل مرد قادر و توانا
عبارت «مرد قادر و توانا» یک ترکیب وصفی و آزاد در زبان فارسی است که از اجتماع سه واژه مستقل ساخته شده است. این اصطلاح برای توصیف فردی به کار میرود که در اوج آمادگی جسمانی، عقلی یا مادی قرار دارد و به راحتی از پس چالشها و مسئولیتهای محوله برمیآید. در ادبیات کهن و کلاسیک ما، چنین تعابیری معمولاً به عنوان نمادی از یک پادشاه عادل، پهلوان نامآور یا مظهر اراده و خرد جاری در جهان استفاده میشده است.
از نظر ریشهشناسی، این عبارت ساختاری دوگانه دارد؛ واژه «مرد» ریشه در پارسی پهلوی دارد و واژه «توانا» صفت مشبههای برخاسته از بن مضارع فارسی است. در مقابل، واژه «قادر» یک لغت عربی از ماده (ق د ر) به معنی اندازهگیری و توانستن است که وارد زبان فارسی شده و ترکیب زیبایی از صفت هممعنای عربی و فارسی را در کنار هم ایجاد کرده است.
در کاربردهای روزمره و متون معاصر، این عبارت بیشتر به شکل یک صفت عالی برای تحسین کارآمدی و استواری یک شخص استفاده میشود. اگرچه در متون دینی و قرآنی صفات قادر و قدیر مستقیماً برای توصیف قدرت لایزال الهی به کار میروند، اما ترکیب فاعلی آن در زبان محاورهای و ادبیات منثور، همچنان رساترین تعریف برای یک انسان مصمم، بااراده و پرتوان است.