یعنی چه
این عبارت به معنای کسی است که حکم و داوری او در بالاترین مرتبهٔ استواری، عدالت و بینقصی قرار دارد. در اصطلاح دینی و قرآنی، صفتی برای خداوند متعال است که نشان میدهد پناهگاه نهایی مظلومان بوده و حکم او از هرگونه خطا، ظلم یا جانبداری پاک است.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب عربی به صورت «أَحْکَمُ الْحاکِمینْ» است که در زبان فارسی معمولاً همزۀ ابتدایی آن تلفظ نمیشود و به صورت «احکمالحاکمین» به هم چسبیده خوانده میشود.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی متون اسلامی و قرآنی، این تعابیر برای رساندن مفهوم عدالت مطلق و حاکمیت غایی خداوند به کار میروند.
به عربی
عبارت «احکم الحاکمین» خود ساختاری کاملاً عربی دارد و از اسم تفضیل «أحکم» و اسم فاعل جمع «الحاکمین» ترکیب شده است که با عباراتی چون أعدل العادلین نیز هممعنی است.
به فارسی
برگردان دقیق فارسی این اصطلاح، «داورترین داوران» یا «بهترینِ حکمکنندگان» است که نشاندهنده استواری، نفوذ و کیفیت بینقص در قضاوت است.
در قرآن
این ترکیب دو بار در قرآن کریم به عنوان وصفی برای خداوند ذکر شده است؛ یک بار در سوره هود آیه ۴۵ از زبان حضرت نوح (ع) که میفرماید «...وَأَنْتَ أَحْكَمُ الْحَاكِمِينَ» و بار دیگر در سوره تین آیه ۸ که به صورت استفهام تقریری میپرسد «أَلَيْسَ اللَّهُ بِأَحْكَمِ الْحَاكِمِينَ» (آیا خداوند بهترینِ حکمکنندگان نیست؟).
جمعبندی و توضیح کامل احکم الحاکمین
عبارت «احکم الحاکمین» از اصطلاحات و تعابیر قرآنی است که به عنوان یکی از اوصاف پروردگار، بر عدالت مطلق، حاکمیت غایی و دادگستری بینقص الهی دلالت دارد. ریشه این واژه از «ح ک م» گرفته شده که در لغت به معنای منع و بازداشتن برای اصلاح است؛ چرا که یک حکم عادلانه مانع از تجاوز و ستم میشود.
در فرهنگ اسلامی و عرفانی، این نام نماد و پناهگاه نهایی مظلومانی است که دستشان از عدالت بشری کوتاه شده است. این اصطلاح یادآور این حقیقت است که داوری نهایی و بدون خطای جهان تنها از آن خداوند است و هیچ حکم و فرمانی بالاتر از خواست او وجود ندارد.