یعنی چه
این کلمه یک فعل مضارع در لهجههای عامیانه زبان عربی (مانند مصری، شامی و خلیجی) است. حرف «بـ» در ابتدای آن نشانه استمرار یا اخبار در زبان عامیانه است و از ریشه «دمع» به معنی اشک گرفته شده است. در فضای مجازی و کریخوانیهای منطقهای، عبارت معروف «عینک بتدمع» به معنی «چشمت اشک میریزد» یا «داری به گریه میافتی» به عنوان کنایهای از سوزش و شکست حریف استفاده میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه در گویشهای عامیانه عربی به صورت بِتْدَمَّع (با تشدید روی میم یا فتحه و کسره کوتاه) است که بسته به لهجه محلی (مصری یا شامی) ممکن است لحن ادای آن کمی متفاوت باشد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این کلمه ۵ حرفی خود «بتدمع» است و به عنوان معادل عامیانه عربی برای گریه کردن یا اشک ریختن چشم شناخته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی مفاهیمی که مستقیماً به پر شدن چشم از اشک یا جاری شدن آن اشاره دارند، بهترین معادل برای این فعل عامیانه هستند.
به فارسی
معادل مستقیم این فعل در زبان فارسی روان، «اشک میریزد» یا «گریه میکند» است. در کاربردهای کنایهای نیز میتوان آن را به «سوزش چشم از روی اندوه یا شکست» تعبیر کرد.
نماد چیست
ریشه این واژه (دمع) در فرهنگها نماد غم، توبه و دلسوختگی است؛ اما در اصطلاحات مدرن اینترنتی و فوتبالی، واژه «بتدمع» بیشتر نماد تسلیم شدن، کم آوردن و به گریه افتادن حریف در برابر پیروزی طرف مقابل است.
جمعبندی و توضیح کامل بتدمع
واژه «بتدمع» در لغتنامههای اصیل و کلاسیک زبان فارسی مانند دهخدا، معین یا عمید وجود ندارد و یک کلمه فارسی نیست. این عبارت در واقع یک فعل مضارع در لهجههای عامیانه زبان عربی (نظیر مصری و شامی) است که از ریشه ثلاثی «د م ع» به معنای اشک و گریه ساخته شده است.
دلیل رواج یافتن این کلمه در میان برخی کاربران فارسیزبان، ورود اصطلاحات فضای مجازی و شعارهای کریخوانی فوتبالی منطقهای است. به ویژه ترکیب «عینک بتدمع» (چشمت دارد اشک میریزد) به عنوان یک اصطلاح کنایهای برای به رخ کشیدن شکست یا سوزش حریف در کلکلهای آنلاین استفاده میشود.
اگرچه خود ساختار عامیانه «بتدمع» در متون رسمی یا قرآن وجود ندارد، اما ریشه فصیح آن یعنی «دمع» (اشک) دو بار در قرآن کریم (سورههای مائده و توبه) برای توصیف چشمانی که از اندوه یا شوق لبریز از اشک شدهاند، به کار رفته است.