یعنی چه
واژهٔ باحوصله به کسی اطلاق میشود که زود خسته یا کلافه نمیشود، توان انتظار و تحمل در برابر سختیها یا تأخیرها را دارد و کارها را با آرامش، کنترل نفس و بدون عجله به سرانجام میرساند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه ترکیب پیشوند فارسی «با» و واژهٔ عربی «حوصله» به صورت [bā-howsale] است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، کلمهٔ باحوصله دقیقاً ۷ حرف دارد و به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل صبور یا بردبار استفاده میشود.
به انگلیسی
رایجترین و دقیقترین معادل انگلیسی برای فرد باحوصله واژه Patient است که دلالت بر صبر دارد.
به عربی
در زبان عربی علاوه بر صفتهای مشهوری مانند صبور و حلیم، اصطلاح «طویل البال» نیز دقیقاً به همین معنا به کار میرود.
به فارسی
از واژههای اصیل و سره فارسی که میتوانند جایگزین باحوصله شوند، میتوان به شکیبا، بردبار و خویشتندار اشاره کرد.
جمعبندی و توضیح کامل باحوصله
واژهٔ «باحوصله» یک ترکیب ممتزج فارسی-عربی است که از پیشوند دارندگی «با» و کلمهٔ عربی «حوصله» تشکیل شده است. جالب اینجاست که حوصله در اصل به معنای چینهدان پرندگان بوده که به مرور زمان در ادبیات و فرهنگ عامه به عنوان مجاز از ظرفیت روحی، گنجایش درونی و توان تحمل انسان به کار رفته است. در نتیجه، فرد باحوصله کسی است که ظرفیت درونی بالایی برای پذیرش سختیها، تندخوییها و تاخیرها دارد.
این صفت در فرهنگ و اخلاق اسلامی به عنوان یک ویژگی بسیار مثبت شناخته میشود و با مفاهیمی چون صبر و حلم گره خورده است. اگرچه خود واژهٔ باحوصله در قرآن نیامده، اما مفهوم آن تحت عنوان «الصابرین» مکرراً ستایش شده است. در نمادشناسی نیز این مفهوم معمولاً با شکیبایی حضرت ایوب یا گیاه صبر زرد (آلوئهورا) تداعی میشود و در ادبیات فارسی همواره در تقابل با مفاهیمی مثل عجله، تندخویی و بیقراری قرار میگیرد.