یعنی چه
این کلمه ترکیبی از حرف جر «بـ» (به معنایِ با) و واژه عربی «غمازات» (جمع غمازه یا غمزه) است. در کاربرد امروزی به رخساری که دارای چال گونه یا چانه است اشاره دارد و در معنای کلاسیک، به مفهوم انجام کار یا سخن گفتن همراه با اشاره، کنایه، کرشمه یا حتی سخنچینی به کار میرود.
تلفظ
تلفظ این واژه بر اساس ریشه عربی آن به صورت «بِغَمّازات» (با تشدید م) یا در حالت مخفف ادبی «بِغَمَزات» صورت میگیرد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این ردیف خود واژه «بغمازات» است که دقیقاً از ۷ حرف تشکیل شده است. در صورت اشتباه در ثبت سنتی، گاهی با واژه کهن «بگماز» (به معنی شراب) نیز خلط میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به موقعیت متن، اگر منظور زیبایی چهره باشد از عبارت «With dimples» و اگر منظور اشارههای پنهانی چشم و ابرو باشد از «With winks» یا «With gestures» استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق روان فارسی این ترکیب، عباراتی همچون «با چالهای خنده»، «با اشارات چشم و ابرو» و «نازکنان» هستند.
در قرآن
خود واژه «بغمازات» در متن قرآن کریم وجود ندارد؛ اما فعل همخانواده آن از ریشه (غ م ز) به صورت «يَتَغَامَزُونَ» (با چشم و ابرو به یکدیگر اشاره کردن و تمسخر کردن) در آیه ۳۰ سوره مطففین آمده است.
جمعبندی و توضیح کامل بغمازات
واژه «بغمازات» به عنوان یک کلمه مستقلِ واحد در لغتنامههای اصیل و کلاسیک فارسی ثبت نشده است. ریشه این عبارت ترکیبی از حرف جر «بـ» فارسی یا عربی به همراه واژه «غمازات» (جمع غمازه) است. در زبان عربی معاصر، غمازه به معنای چال زیبایی روی گونه یا چانه هنگام لبخند زدن است؛ بنابراین بغمازات در توصیف چهره به معنی «با چالهای گونه» کاربرد دارد.
از سوی دیگر، در متون کهنتر و ادبی، این کلمه میتواند از ریشه «غمزه» به معنی اشارات چشم و ابرو، ناز، کرشمه و گاهی سخنچینی برداشت شود که معنای «با اشارهها و کنایهها» را متبادر میکند. همچنین باید توجه داشت که این واژه در برخی جستوجوها ممکن است به دلیل شباهت ظاهری، به صورت اشتباه به جای واژه کهن فارسی «بگماز» یا «بغماز» (به معنی باده و شراب) به کار رفته باشد که از نظر ریشهشناسی کاملاً با آن متفاوت است.