یعنی چه
این اصطلاح به طرح و اقدام مخفیانه و نافرجام لوسیوس (لوکیوس) سرگیوس کاتیلینا، سیاستمدار برجسته رومی، اشاره دارد که با همراهی گروهی از اشراف مقروض و سربازان قدیمی قصد داشتند دولت قانونی روم را سرنگون کرده و کنسولهای وقت، بهویژه خطیب نامدار مارکوس تولیوس سیسرو را ترور کنند. این توطئه با هوشیاری و نطقهای افشاگرانه سیسرو با شکست مواجه شد.
تلفظ
تلفظ این واژه ترکیبی به صورت «تَوْطِئِه کاتیلینا» است. کاتیلینا نام خاص لاتین (Catilina) است که آوای آن در زبان فارسی به همین صورت حفظ شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این عبارت تاریخی دقیقاً «توطئه کاتیلینا» با ۱۳ حرف است.
به انگلیسی
در منابع بینالمللی و انگلیسی، این واقعه تاریخی را با عبارات Catilinarian conspiracy یا Catiline Conspiracy میشناسند.
در قرآن
عبارت «توطئه کاتیلینا» یک واقعه کاملاً تاریخی مربوط به روم باستان (حدود شش قرن پیش از ظهور اسلام) است و هیچگونه اشاره، کاربرد یا ریشهای در قرآن کریم و متون اسلامی ندارد.
نماد چیست
در ادبیات سیاسی و تاریخنگاری جهان، نام کاتیلینا به نمادی از خیانت به میهن، پوپولیسم افراطی برای کسب قدرت و خطر فروپاشی یک نظام جمهوری از درون تبدیل شده است. همچنین خطابه های سیسرو علیه او، نماد دفاع از قانون در برابر آشوبطلبی است.
جمعبندی و توضیح کامل توطئه کاتیلینا
توطئه کاتیلینا یکی از دراماتیکترین و سرنوشتسازترین وقایع اواخر دوران جمهوری روم در سال ۶۳ پیش از میلاد است. لوکیوس سرگیوس کاتیلینا، پس از شکستهای متوالی در انتخابات کنسولی، مخفیانه لشکری از اشراف ورشکسته و سربازان ناراضی گرد آورد تا با ترور رهبران روم و به آتش کشیدن شهر، قدرت را به دست گیرد. این دسیسه بزرگ با تیزهوشی و سخنرانیهای آتشین مارکوس تولیوس سیسرو (کنسول وقت) در سنا افشا و سرکوب شد.
این رویداد تاریخی نه تنها به عنوان یک واقعه نظامی، بلکه به عنوان یک نقطه عطف در فلسفه سیاسی و حقوقی غرب ماندگار شد. نطقهای معروف سیسرو علیه کاتیلینا، امروزه الگویی کلاسیک از خطابه دفاع از ساختار قانونی در مواجهه با آنارشیسم و بحرانهای داخلی به شمار میرود و دلالتهای آن هنوز در تحلیلهای سیاسی مدرن کاربرد دارد.