یعنی چه
این واژه در زبان فارسی به عنوان اسم جمع به کار میرود و به افرادی اشاره دارد که به دلیل عظمت یک رویداد، ابهام در یک موقعیت یا آشفتگی ذهنی، راه پیشروی یا تصمیمگیری را گم کردهاند و در حالت بهت و سرگردانی به سر میبرند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با ضمه روی میم، فتح تاء، فتح حاء، تشدید و کسر روی یاء است که به صورت مُ-تَ-حَی-یِ-رین خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمه «متحیرین» دقیقاً ۷ حرف دارد و معمولاً در پاسخ به طراحان جدول برای راهنمای «سرگشتگان»، «مبهوتان» یا «حیرتزدگان» به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم جمع متحیرین از صفاتی که با صفت ساز جمع (the) همراه شدهاند یا عبارات مشابه استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی دارد و جمع سالم مذکر در حالت جری یا نصبی است. در زبان عربی معادلهای همریشه دیگری مانند الحائرین نیز بسیار رایج است.
به ترکی
در ترکی استانبولی برای اشاره به حالت جمع متحیرین، پسوند جمع (lar/ler) به صفات مربوط به تعجب و سرگردانی اضافه میشود.
به فارسی
برگردان خالص فارسی این واژه کلماتی نظیر سرگشتگان و مبهوتان است. متضاد معنایی آن در زبان فارسی عباراتی چون هدایتیافتگان، اهل یقین و راه یافتگان مقتدر است.
در قرآن
عین کلمه «متحیرین» در متن قرآن نیامده است. با این حال، مفهوم آن در آیاتی مانند آیه ۷۱ سوره انعام با واژه «حَیْرَانَ» (سخت سرگردان) مطرح شده است. همچنین در مطلع ادعیه اسلامی عباراتی نظیر «یا دَلیلَ الْمُتَحَیِّرینَ» (ای راهنمای سرگردانان) به وفور دیده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل متحیرین
واژه متحیرین صیغه جمع از کلمه عربی متحیر و مشتق از ریشه (ح-ی-ر) است که به طور گسترده به ادبیات و زبان فارسی راه یافته است. این کلمه موقعیت یا افرادی را توصیف میکند که به دلیل مواجهه با امری شگفتانگیز، مبهم یا فراتر از درک، دچار حالت بهت، فروپاشی قطعیت ذهنی و سرگردانی شدهاند و از پیدا کردن مسیر درست یا تصمیمگیری قاطع ناتوان هستند.
در متون عرفانی و ادبیات فارسی نظیر منطقالطیر عطار، مفهوم حیرت صرفاً یک ویژگی منفی به معنای گمگشتگی نیست، بلکه نمادی از یکی از مراحل پیشرفته سیر و سلوک (وادی ششم) به شمار میرود؛ جایی که سالک در برابر عظمت و رازهای الهی دچار یک سرگشتگی مقدس و فتا در حیرت میشود. علاوه بر این، در فرهنگ دینی این واژه جایگاه ویژهای در ادعیه دارد که مشهورترین جلوه آن، خطاب قرار دادن خداوند با عنوان «یا دلیل المتحیرین» به معنای ای راهنمای سرگردانان است.