یعنی چه
لقب رودکی به معنای عناوین افتخاری و کنایههای ستایشآمیزی است که دانشمندان و تذکرهنویسان به ابوعبدالله جعفر بن محمد رودکی، شاعر بزرگ دوره سامانی، دادهاند. این القاب نشاندهنده جایگاه رفیع، تقدم زمانی و نقش بیبدیل او در قوام یافتن و پایهگذاری ساختار، قالبها و آرایههای شعر فارسی دری است. از آنجا که این واژه یک اصطلاح معمولی یا کلاسیک ادبی است، تعریفی دقیق و روشن از مرتبه او به دست میدهد.
تلفظ
عبارت پیشرو از ترکیب واژههای «لَقَب» (به فتح لام و قاف)، «رودَکی» (به ضم را و فتح دال) و «جَدْوَل» (به فتح جیم و سکون دال) تشکیل شده است.
در جدول
در بازیهای شرح در متن و جدول کلمات متقاطع، طراحان معمولاً برای این پرسش پاسخهای «آدم الشعرا» (به معنی نخستینِ شاعران)، «پدر شعر فارسی» یا «استاد شاعران» را مد نظر قرار میدهند. همچنین خودِ عبارت پرسش یعنی «لقب رودکی در جدول» دقیقاً دارای ۱۴ حرف است.
به انگلیسی
عناوین و القاب این شاعر بزرگ ادبیات کلاسیک در متون انگلیسی و ترجمههای بینالمللی با عباراتی نظیر پدر شعر فارسی یا استاد شاعران شناخته میشود.
به فارسی
در زبان و ادبیات فارسی، معادلها و عناوین همتراز دیگری که برای بزرگداشت جایگاه این شاعر نابینا به کار رفتهاند شامل «صاحبقران ملک سخن»، «سلطانالشعرا» و «پیشرو پارسیگویان» است که همگی بر صدرنشینی او در تاریخ ادبیات دلالت دارند.
نماد چیست
این القاب در فرهنگ و ادبیات فارسی نماد آغازگری، اصالت، موسیقی در شعر، و نابیناییِ همراه با بصیرت ژرف هستند. رودکی و القاب او همچنین به عنوان نماد پیوند فرهنگی و زبانی میان کشورهای فارسیزبان از جمله ایران، تاجیکستان و افغانستان شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل لقب رودکی در جدول
پرسش «لقب رودکی در جدول» یکی از سوالات پرکاربرد و سنتی در مسابقات اطلاعات عمومی و جداول کلمات متقاطع است. طراحان جدول بر اساس مستندات تاریخ ادبیات، عموماً واژههای «آدمالشعرا»، «استاد شاعران» یا «پدر شعر فارسی» را به عنوان پاسخ صحیح در نظر میگیرند که هرکدام به نحوی به پیشگام بودن او اشاره دارد.
واژه آدمالشعرا تعبیری است که نشان میدهد رودکی در پیدایش شعر فارسی مرتبهای مانند حضرت آدم در نسل بشر دارد. این عناوین فراتر از یک پاسخ ساده در جدول، بازتابدهنده عظمت هنری، اصالت سبک و نقش کلیدی این شاعر بزرگ دوره سامانی در زنده نگاه داشتن زبان و ادبیات دری هستند.