یعنی چه
«خضرای دمن» در لغت به معنی سبزه یا گیاهی است که بر روی توده سرگین، فضولات حیوانات یا زبالهدان میروید. این اصطلاح در مفهوم کنایی و مجازی، به هر پدیده، شخص یا موقعیتی اشاره دارد که در ظاهر بسیار آراسته، زیبا و دلفریب است، اما ریشه، باطن یا اصالت آن آلوده، خراب و ناپاک است.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه عربی «خَضراء» (به معنی سبز/سبزه) و «دِمَن» (جمع دِمنه، به معنی سرگینزار یا خاکروبهگاه) ساخته شده است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول با تعداد حروف ۸، کلمه «خضرای دمن» به عنوان معادل سبزهزار توده علف یا گل مزبله کاربرد دارد.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم این اصطلاح در انگلیسی، از عباراتی که به تضاد میان ظاهر آراسته و ریشه فاسد (Outward beauty from a corrupt origin) اشاره دارند، استفاده میشود.
در قرآن
عبارت «خضرای دمن» به صورت مستقیم در متن قرآن کریم وجود ندارد. ریشه شهرت این اصطلاح به یک حدیث نبوی معروف بازمیگردد که در آن پیامبر اسلام (ص) مردم را از «خضراء الدمن» برحذر داشتند و در تفسیر آن فرمودند منظور، زن زیبایی است که در خانواده یا محیطی ناپاک و بد رشد کرده باشد.
نماد چیست
این اصطلاح در ادبیات فارسی و فرهنگ اسلامی نماد و استعارهای است برای هشدارهای اخلاقی؛ تا افراد فریب جلوههای بصری و آراستگیهای ظاهری انسانها یا موقعیتها را نخورند و همواره به بررسی اصالت، ریشه و باطن آنها بپردازند.
جمعبندی و توضیح کامل خضرای دمن
اصطلاح «خضرای دمن» ترکیب واژگانی وامگرفته از زبان عربی است که مفهوم لغوی آن به رشد گیاه و سبزه در زبالهدان و مرداب فضولات اشاره دارد. این تصویرسازی طبیعی، بسترساز یک کنایه اخلاقی و ادبی عمیق در زبان فارسی شده است تا فریبندگیهای ظاهری را که از ریشهای آلوده تغذیه میکنند، توصیف کند.
این عبارت که بیش از هر چیز به واسطه یک حدیث نبوی وارد ادبیات و ضربالمثلها شده، به عنوان هشداری در انتخابهای حیاتی زندگی (مانند ازدواج یا معاشرت) به کار میرود. پیام اصلی آن، ارجحیت دادن اصالت باطن و پاکی ریشه بر جلوه گریهای موقت و زیورهای سطحی است.