یعنی چه
پاتاوه نوار پارچهای یا پشمی پهن و ضخیمی است که در قدیم مسافران، سربازان، چوپانان و روستاییان برای محافظت از پا در برابر سرما، رطوبت، سنگریزهها و نیش جانوران، و همچنین برای پیشگیری از خستگی عضلات، آن را محکم از مچ پا تا زیر زانو میپیچیدند.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت پاتاوِه (pā-tāve) یا پاتابِه تلفظ میشود که از دو جزء «پا» و «تاوه» تشکیل شده است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع و شرح در متن، این واژه معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «ساقپیچ قدیمی»، «پاپیچ سربازان قدیم» یا «پوشش ساق پا» به کار میرود.
به انگلیسی
در اصطلاحات تاریخی و نظامی غرب، به این نوع پوشش پای پیادهنظام Puttee میگویند که کارکردی کاملاً مشابه پاتاوههای سنتی ایران دارد.
به فارسی
مترادفهای اصیل و هممعنی این واژه در گویشها و دورههای مختلف زبان فارسی شامل پاپیچ، پاتابه، پاتوه، پتاوه، مچپیچ، ساقپیچ، پالیک و بادیج است.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و ادبیات سنتی ایران، بستن پاتاوه نماد آماده شدن برای سفرهای طولانی پیاده، سختیکشی و شروع یک کار سنگین است. در مقابل، اصطلاح «پاتاوه باز کردن» به مجاز کنایه از اقامت گزیدن، دست از سفر کشیدن و به آرامش و ثبات رسیدن است.
جمعبندی و توضیح کامل پا تاوه
پاتاوه یا پاتابه یکی از پوششهای سنتی و بسیار کاربردی در تاریخ پوشاک ایران است. این پوشش که از یک نوار پارچهای یا پشمی متراکم تشکیل میشد، نقشی حیاتی برای افرادی داشت که ناچار به پیادهرویهای طولانی در مناطق کوهستانی، برفی یا بیابانی بودند. بستن محکم این نوار دور ساق پا علاوه بر گرم نگه داشتن عضلات، مانع از رگبهرگ شدن پا در ناهمواریها میشد و از ورود خارهای بیابان و حشرات به داخل کفش جلوگیری میکرد.
از نظر ریشهشناسی، این واژه کاملاً فارسی و مرکب است. جزء اول آن «پا» و جزء دوم آن «تاوه» از مصدر تابیدن به معنای پیچیدن و چرخاندن گرفته شده است که در مجموع معنای «چیزی که به دور پا پیچیده میشود» را میدهد. امروزه با تغییر سبک پوشش و منسوخ شدن این نوع پوشاک سنتی، پاتاوه بیشتر در متون ادبی، کتابهای تاریخی و به عنوان یک واژه اصیل در جدولهای کلمات متقاطع کاربرد دارد.