یعنی چه
رنسانس در فلسفه به دورهٔ انتقالی و تحول فکری در اروپا (سدههای ۱۴ تا ۱۶ میلادی) اشاره دارد که مرز میان فلسفه قرون وسطی و فلسفه مدرن است. ویژگی اصلی این جریان، گسست از جزمگرایی کلیسا، بازخوانی و احیای آثار یونان و روم باستان (مانند افلاطونگرایی) و تمرکز بر انسانگرایی (اومانیسم) و روشهای تجربی به جای سنت مدرسی است.
تلفظ
تلفظ این عبارت ترکیبی از واژهٔ فرانسوی رنسانس و کلمات فارسی است که به صورت [رِ نِ سانْسْ دَر فَلْ سَ فَ] خوانده میشود.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلماتی، عبارت «رنسانس در فلسفه» دقیقاً ۱۳ حرف دارد. بسته به طراح جدول، معادلهای کوتاهتری مثل «نوزایی فلسفی» نیز ممکن است مد نظر باشد.
به انگلیسی
در زبانهای بینالمللی برای اشاره به این دوره فکری از اصطلاحات فوق استفاده میشود که واژه عربی «النهضة» دقیقاً معنای نوزایی را منتقل میکند.
نماد چیست
در تاریخ اندیشه، این مفهوم نماد «طلوع دوباره عقل و انسانمحوری»، «بازگشت به نور علم» و «رهایی از تاریکی فکری قرون وسطی» است. از نظر بصری، طرح معروف «انسان ویترویوسی» اثر لئوناردو داوینچی که تناسبات بدن انسان را نشان میدهد، نماد اصلی اومانیسم و پیوند هنر، علم و فلسفه در این دوران به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل رنسانس در فلسفه
عبارت «رنسانس در فلسفه» نشاندهنده یک چرخش بزرگ فکری در تاریخ اروپا است که از نظر ریشهشناسی، واژه رنسانس (Renaissance) از ریشه لاتین Renasci به معنی «دوباره زاده شدن» یا «تولید دوباره» گرفته شده و از طریق زبان فرانسوی وارد ادبیات فارسی شده است. این اصطلاح چگونگی عبور بشریت از فلسفه الهیمحور و جزمگرایانه اسکولاستیک به سمت خردگرایی مدرن را تبیین میکند.
در ساختار متون اندیشهمحور، کاربرد این اصطلاح برای توصیف جریانهایی است که با بازگشت به اصول کلاسیک باستان، سعی در نوسازی ساختارهای موجود دارند؛ به عنوان مثال میتوان گفت: «ظهور انسانگرایی در ایتالیا، آغازگر رنسانس در فلسفه و افول تفکر مدرسی بود.» این اصطلاح کاملاً غربی و تاریخی است و هرچند در متون قرآنی معادلی ندارد، اما مفهوم احیای فکری آن در همهجا قابل درک است.
نکتهٔ تکمیلی در شناخت فلسفه رنسانس این است که این دوره صرفاً یک تقلید کورکورانه از یونان باستان نبود، بلکه با تکیه بر روشهای تجربی و ارزش دادن به جایگاه دنیوی انسان، بستر لازم را برای انقلاب علمی سدههای بعد و ظهور فیلسوفان بزرگی چون دکارت و فرانسیس بیکن فراهم ساخت.