یعنی چه
این عبارت یک توصیه اخلاقی و روایی است که انسان را به سازگاری، ملایمت و حسن رفتار با لایههای مختلف جامعه دعوت میکند تا روابط اجتماعی پایدار بماند و از دشمنی و رنجش پیشگیری شود.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت حرکهگذاریشده «عَلَیْکَ بِمُداراةِ النّاسِ» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از واژگانی چون tolerance (تسامح) و forbearance (بردباری) استفاده میشود.
به عربی
از آنجا که خود عبارت اصالتاً عربی است، گزارههای فوق به عنوان هممعنیهای توضیحی آن در این زبان شناخته میشوند.
به فارسی
معادل دقیق و روان این عبارت در زبان فارسی، دعوت به مماشات، سعه صدر و سازگاری با خلق است.
در قرآن
این ترکیب عبارتی یک حدیث نبوی معروف است؛ با این حال مفهوم محوری آن یعنی نرمخویی با مردم در آیاتی نظیر آیه ۱۵۹ سوره آلعمران («وَلَوْ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ») به وضوح ستایش شده است.
جمعبندی و توضیح کامل علیک بمداراة الناس
عبارت «علیک بمداراة الناس» یک گزاره اخلاقی و روایی ارزشمند است که بر اهمیت کلیدی سازگاری و هوشیاری در روابط اجتماعی تاکید دارد. ریشه واژه «مداراة» نشاندهنده نوعی تدبیر زیرکانه و ملایمتآمیز برای جلب دوستی و پیشگیری از اصطکاکهای بیهوده در جامعه است.
این اصل اخلاقی به انسان یادآور میشود که برای حفظ پیوندهای انسانی و مدیریت رفتارهای گوناگون مردم، نیازمند سعه صدر، کنترل خشم و فرورفتن در پوسته حلم و بردباری است تا بتواند در بستر جامعه به سلامت زندگی کند.