یعنی چه
قعس در اصل یک ریشه و مصدر عربی است که به حالت بدنی خاصی اشاره دارد که در آن سینه جلو آمده و پشت فرد فرورفته است (عکس حالت قوز داشتن). این واژه مجازاً به معنای پایداری، سرسختی و همچنین امتناع یا عقبنشینی و سستی کردن در انجام یک کار (تقاعس) نیز به کار میرود.
تلفظ
این کلمه در زبان مبدا و متون لغوی بیشتر به صورت فَتح عین و قاف یعنی قَعَس (Qa'as) یا به صورت سکون عین یعنی قَعْس تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این واژه دقیقاً ۳ حرف دارد و خودِ کلمه «قعس» یا مشتقات آن نظیر «تقاعس» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
بسته به کاربرد واژه، در مباحث پزشکی و آناتومی بدن از اصطلاح Lordosis و در مفاهیم رفتاری و امتناع از اصطلاحاتی چون Reluctance استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی معادل مستقیم و یکواژهای دقیقی برای تمام ابعاد آن وجود ندارد؛ اما میتوان آن را با توجه به سیاق متن به «گودی کمر»، «پشتخمیدگی معکوس»، «پایداری» یا «عقبنشینی و سستی» ترجمه کرد.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات عرب، عبارت «عزة قعساء» به عنوان نمادی از عزت پایدار، منیع و شکستناپذیر شناخته میشود. همچنین این واژه میتواند نمادی از انحراف از حالت مستقیم یا سستی و تأخیر در امور باشد.
جمعبندی و توضیح کامل قعس
واژه «قعس» یک ریشه اصیل عربی دارد که در اصل برای توصیف یک ویژگی فیزیکی و آناتومیک بدن (جلو آمدن سینه و فرورفتگی پشت که نقطه مقابل قوز یا گوژپشتی است) وضع شده است. این واژه در اصطلاحات پزشکی امروزی معادل لوردوز یا گودی بیش از حد کمر قرار میگیرد.
علاوه بر جنبه ظاهری و بدنی، قعس در بستر معنایی مجاز و استعاری به مفاهیمی همچون ثبات، سرسختی و پایداری تزلزلناپذیر اشاره دارد. از سوی دیگر، مشتقات معروف آن در زبان فارسی مانند «تقاعس» و «متقاعس» بیشتر مفهوم منفیِ عقبنشینی، سستی کردن، تنبلی و امتناع از انجام وظایف را به ذهن متبادر میکنند. این واژه در متن قرآن کریم به کار نرفته است.