یعنی چه
واژهای کهن و ادبی است که برای توصیف ویژگی فرد یا شیئی به کار میرود که در ابعاد و اندازه در حد وسط قرار دارد؛ یعنی نه آنقدر بزرگ و دراز است که افراطی جلوه کند و نه آنقدر کوچک و کوتاه که دچار تفریط باشد. این اصطلاح نشاندهندهٔ خوشقوارگی و تناسب کامل است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت دُبَهری (do-bahri) است که از ترکیب «دو» و «بهر» به همراه یای نسبت ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند میانهقامت، معتدل یا مربوع به عنوان راهنما آمده و پاسخ آن دوبهری با شش حرف است.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم این واژه در زبان انگلیسی از عبارات مربوط به اندازههای استاندارد و میانه استفاده میشود.
به فارسی
واژههای مترادف و جایگزین فارسی آن شامل میانهحال، خوشقواره، موزون و اصطلاحاً دگرگونشدهٔ واژهٔ عربی مربوع (چهارگوش/متناسبالقامه) در متون کهن فارسی است.
نماد چیست
این واژه در ادبیات فارسی مظهر و نماد اعتدال، پرهیز از تندروی و کندروی، و زیبایی ناشی از تناسب اندام و ظاهر به شمار میرود. مفسران کهن نیز در توصیف اعتدال خلقت از این واژه بهره بردهاند.
جمعبندی و توضیح کامل دوبهری
واژهٔ «دوبهری» از اصطلاحات اصیل و کهن زبان فارسی است که ریشه در ترکیب عدد دو و واژهٔ «بهر» (به معنی بخش و سهم) دارد. این کلمه در متون ادبی و لغتنامههای معتبری چون دهخدا به عنوان صفتی برای انسانها یا اشیائی با قامت و اندازهٔ کاملاً متوسط و خوشقواره به کار رفته است؛ به طوری که نه در پهنهٔ بلندبالایی افراط کند و نه در کوتاهی اندام، تفریط داشته باشد.
از نظر مفهوم نمادین، دوبهری تجسم عینی اعتدال و میانهروی در آفرینش و ظاهر است. اگرچه این واژه ریشهٔ قرآنی ندارد، اما مترجمان و مفسران بزرگ تاریخ ادبیات فارسی مانند ابوالفتوح رازی، از آن برای ترجمه کلمات عربی ناظر بر مفهوم «قامت معتدل و متناسب» (مانند مربوع) استفاده کردهاند تا گویای زیبایی ساختار میانه در خلقت باشد.