یعنی چه
بهرام در فرهنگ و نجوم ایران باستان نام سیاره چهارم منظومه شمسی است. این واژه در اصل به معنای «پیروزگر» یا «شکستدهنده مقاومت» بوده و نام یکی از ایزدان زرتشتی (ایزد جنگ و فتح) است که به دلیل رنگ سرخ و آتشین این سیاره، نام او را بر آن نهادهاند.
تلفظ
در زبان فارسی معاصر این کلمه به صورت بَهرام [Bahrām] تلفظ میشود. در زبان فارسی میانه و پهلوی به صورت وِهرام یا وَرَهرام تلفظ میشده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، اگر سوال به صورت عبارت کامل «نام دیگر سیاره بهرام» مطرح شود، پاسخ خود عبارت با ۱۷ حرف است. اما اگر منظور نامهای دیگر این سیاره باشد، کلماتی چون مریخ، مارس و ورهرام گزینههای اصلی هستند.
به انگلیسی
واژه Mars در اساطیر رومی نام خدای جنگ است که به دلیل رنگ سرخ این سیاره (نشانه خون و جنگ) به آن اطلاق شده و معادل دقیق بهرام در زبان فارسی است.
به ترکی
در زبان ترکی امروزی (استانبولی) مایل به استفاده از واژه بینالمللی Mars هستند، در حالی که در متون کهن و ترکی عثمانی واژه مریخ کاربرد داشته است.
به فارسی
بهرام خود یک واژه اصیل فارسی دری است. صورتهای قدیمیتر آن در فارسی میانه و پهلوی شامل «وهرام» و «ورهرام» میشود که همگی به یک جرم آسمانی اشاره دارند.
در قرآن
در متن قرآن مجید، نامی از سیاره بهرام، مریخ یا مارس برده نشده است و اصطلاحات نجومی قرآن بیشتر شامل شمس، قمر، نجوم و کواکب به صورت کلی است.
نماد چیست
در نمادشناسی و احکام نجوم قدیم، سیاره بهرام به دلیل رنگ سرخ و آتشین خود نماد خونریزی، جنگاوری، قدرت و فلز آهن بوده است. در نجوم کهن ایرانی آن را ایزد پیروزی و در غرب (مارس) خدای جنگ میدانستند. نماد نجومی آن نیز به صورت سپر و نیزه (♂) طراحی شده است.
جمعبندی و توضیح کامل نام دیگر سیاره بهرام
سیاره بهرام که در زبان علمی و معاصر بیشتر با نام عربی آن یعنی «مریخ» و نام بینالمللی «مارس» شناخته میشود، چهارمین سیاره منظومه شمسی است. این جرم آسمانی از دیرباز به دلیل ظاهر سرخرنگ و درخشانش در آسمان شب، توجه اخترشناسان و اسطورهپردازان را به خود جلب کرده است. در فرهنگ ایران باستان، نام این سیاره را به افتخار ایزد فتح و پیروزی، بهرام (یا ورهرام) گذاردند که مظهر اراده و درهمشکستن سختیها بود.
از دیدگاه نجوم کهن و احکام نجومی، بهرام در مقابل سیاره زهره (ناهید) قرار میگرفت؛ به طوری که بهرام را مظهر جنگ و صلابت (نحس اصغر) و زهره را مظهر بزم و زیبایی (سعد اصغر) میپنداشتند. امروزه در زبان فارسی، هر دو واژه بهرام و مریخ برای اشاره به این سیاره همسایه زمین به کار میروند و در بازیهای فکری و جدول کلمات متقاطع، شناسایی نامهای متعدد آن از اهمیت بالایی برخوردار است.