یعنی چه
این عبارت به صورت سنتی و در قالب باور عمومی یا ضربالمثل، غالباً برای توصیف ویژگیهای اسب به کار میرود. به تنهایی حالت ناقص دارد و در اصل بخشی از جمله معروف «اسب حیوان نجیبی است» محسوب میشود که به صفات مثبتی چون وفاداری و آرامش اشاره دارد.
تلفظ
تلفظ این عبارت بر اساس مصوتهای زبان فارسی به صورت [hayvān-e najibi ast] روانخوانی میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این عبارت دقیقاً ۱۳ حرف دارد و معمولاً به عنوان کلید یا پاسخ برای اشاره به اسب یا شعر نو معاصر استفاده میشود.
به انگلیسی
برای توصیف یک موجود با ویژگیهای شریف و باوقار در زبان انگلیسی از واژه noble به همراه animal یا creature استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن مفهوم نجابت و اصالت حیوان از صفت «نبيل» استفاده میشود.
به فارسی
معادلها و برگردانهای سره یا عبارات جایگزین فارسی آن شامل اصطلاحاتی چون «جانور باوقار»، «حیوان اصیل»، «پاکنژاد» و «حیوان شریفخوی» است.
در قرآن
خود عبارت «حیوان نجیبی است» در قرآن نیست. واژه «حَیَوان» یکبار در آیه ۶۴ سوره عنکبوت آمده که در آنجا به معنی «زندگی حقیقی و جاویدان آخرت» است. با این حال، خودِ اسب با واژههایی مانند «الْخَيْل» و «الْعَادِيَات» در قرآن مورد ستایش قرار گرفته است.
نماد چیست
این عبارت در فرهنگ ایرانی و ادبیات معاصر (به ویژه با تاثیر از شعر سهراب سپهری) به مظهر هوشمندی در تعامل با انسان، نجابت موروثی، و زیبایی توأم با رامبودن تبدیل شده است.
جمعبندی و توضیح کامل حیوان نجیبی است
عبارت «حیوان نجیبی است» در زبان فارسی یک ترکیب جملهای مستقل و واژگانی در لغتنامههای سنتی نیست، بلکه یک عبارت توصیفی و فرهنگی است که جایگاه ویژهای در باورهای عامه و ادبیات معاصر دارد. این جمله به طور مستقیم ذهن شنونده را به یاد صفت بارز اسب میاندازد و به ویژگیهایی چون وفاداری، اصالت، آرامش و همراهی بیآزار این جانور با انسان اشاره میکند. ریشه کلمات اصلی این عبارت (حیوان و نجیب) عربی است اما ساختار فعلی و کاربرد کنایی آن کاملاً در زبان فارسی قوام یافته است.
تثبیت و شهرت مضاعف این عبارت در دوران معاصر تا حد زیادی مدیون شعر معروف سهراب سپهری («اسب حیوان نجیبی است، کبوتر زیباست...») است که باعث شده این تعبیر به عنوان یک گزاره آشنا در حافظه جمعی ایرانیان ثبت شود. در کاربردهای سرگرمی مانند جدولهای کلمات متقاطع نیز این عبارت ۱۳ حرفی معمولاً به عنوان یک پاسخ کلیدی برای توصیفات مرتبط با اسب یا اشعار نو به کار میرود.