یعنی چه
این دو واژه از نظر ریشه و معنا کاملاً متفاوتاند. «اَجَل» به معنی زمانِ معیّن، موعد مقرر، سررسید و زمان پایان زندگی (مرگ) است. در مقابل، «عَجَل» به معنی شتاب، سرعت و تعجیل است و «عِجْل» نیز به معنای حیوان گوساله به کار میرود.
تلفظ
واژه اول به صورت اَجَل (فتح الف و جیم)؛ واژه دوم در معنای شتاب به صورت عَجَل (فتح عین و جیم) و در معنای گوساله به صورت عِجْل (کسر عین و سکون جیم) تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای عبارت «اجل و عجل» در جدول ۷ حرف دارد. با توجه به راهنمای طراح جدول، میتواند به مفاهیمی چون مرگ و شتاب یا گوساله سامری نیز اشاره داشته باشد.
به انگلیسی
برای واژه اجل عباراتی نظیر deadline و appointed time، برای عَجَل واژههای haste و hurry، و برای عِجل کلمه calf استفاده میشود.
به عربی
هر دو کلمه ریشه اصیل عربی دارند. اولی از ریشه (أ-ج-ل) به معنی مهلت دادن و دومی از ریشه (ع-ج-ل) به معنی پیشی گرفتن و شتاب یا اسم ذات گوساله است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی برای «اَجَل» شامل موعد، مهلت، سررسید و زمان مرگ است. معادلهای «عَجَل» شامل شتاب، تعجیل و بیصبری بوده و معادل «عِجْل»، گوساله است.
در قرآن
در قرآن کریم، «أَجَل» بیش از ۵۰ بار آمده است (مانند لِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ؛ هر امتی را زمان معینی است). کلمه «عَجَل» به خصلت شتابزدگی انسان اشاره دارد (خُلِقَ الْإِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍ) و کلمه «عِجْل» یادآور داستان شرک و گوسالهپرستی قوم بنیاسرائیل و گوساله سامری است (فَأَخْرَجَ لَهُمْ عِجْلًا جَسَدًا لَهُ خُوَارٌ).
جمعبندی و توضیح کامل اجل و عجل
کلمات «اجل» و «عجل» از نمونههای بارز واژههای همآوا یا متشابه در زبان فارسی هستند که به دلیل تلفظ یکسان، گاه در نگارش با یکدیگر اشتباه میشوند؛ اما ریشه، املای صحیح و معنای آنها کاملاً مستقل و متفاوت است.
«اَجَل» با حروف الفبا به معنای سررسید، مهلت مشخص و در فرهنگ عامه به معنای پایان عمر و زمان ناگزیر مرگ است. در مقابل، «عَجَل» با حرف عین به معنای سرعت، تندی و شتابزدگی در کارهاست. همچنین شکل دیگر آن یعنی «عِجْل» به معنای گوساله بوده که در ادبیات دینی مظهر بتپرستی و انحراف (گوساله سامری) است.
شناخت تفاوت این دو واژه به درک بهتر متون ادبی، آیات قرآنی و همچنین حل صحیح معماها و جدولهای کلمات متقاطع کمک شایانی میکند.