یعنی چه
این واژه فعل مضارع از باب افتعال (ریشه ف ر ی) است و به معنای بافتن دروغ، جعل کردن سخن ناامیدکننده یا نسبت دادن سخن باطل و بیاساس به کسی (بهویژه خدا و دین) به کار میرود.
تلفظ
در قرائت متون، این کلمه با فتح تاء (یَفْتَرُونَ) به معنی دروغبافی است. تفاوت آن با «يَفْتُرُونَ» (با تاء مضموم از ریشه فتور به معنی خسته و سست شدن در آیه ۲۰ سوره انبیاء) یک نکته ظریف و حیاتی است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این کلمه ششحرفی به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «دروغ میبندند در قرآن» یا «افترا میزنند» کاربرد دارد.
به انگلیسی
در ترجمه انگلیسی عبارات قرآنی، این واژه معمولاً به معنای جعل عمدی کذب و افترا بیان میشود.
به عربی
مترادفهای این فعل مضارع در زبان عربی فصیح شامل اختلاق کذب و تزویر است.
به فارسی
برگردان مستقیم این فعل مضارع جمع مذکر غایب به فارسی «دروغ میبندند» یا «افترا میزنند» است.
در قرآن
این کلمه بارها در قرآن برای کسانی که به خدا دروغ نسبت میدهند یا آیات را تحریف میکنند استفاده شده است؛ مانند آیه ۶۹ سوره یونس: «قُلْ إِنَّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ لَا يُفْلِحُونَ» (بگو کسانی که بر خدا دروغ میبندند، رستگار نمیشوند).
نماد چیست
در مفاهیم و ادبیات دینی، این کلمه شاخص و نماد جریان حقیقتستیزی، قلب واقعیت و ساختن باورهای پوشالی و بیاساس در جامعه است.
جمعبندی و توضیح کامل یفترون
واژه «یَفْتَرُونَ» یک فعل مضارع عربی از ریشه «ف ر ی» (باب افتعال) است که در ادبیات و متون قرآنی کاربرد فراوانی دارد. معنای اصلی و محوری این کلمه، بریدن و ساختن سخن از خود است که در کاربرد به مفهوم «دروغ بستن، افترا زدن و جعل باطل» تثبیت شده است. این واژه معمولاً در نکوهش کسانی به کار میرود که آگاهی ندارند و بر خدا و دین او تهمت و کذب روا میدارند.
نکته بسیار مهم در بررسی این کلمه، تمایز تلفظی آن با واژه همشکل «يَفْتُرُونَ» (با تاء مضموم) است. در حالی که «یَفْتَرُونَ» به معنای دروغبافی است، کلمه دیگر از ریشه فتور بوده و به معنای سست شدن و خسته شدن است که تنها یکبار در قرآن در توصیف فرشتگان آمده است. بنابراین شناخت دقیق ریشه «فری» برای درک معنی این واژه اهمیت بسزایی دارد.
در زبان فارسی و حل جدول، این واژه ششحرفی به عنوان معادل عباراتی نظیر «تهمت میزنند» یا «افترا میبندند» شناخته میشود و در تداول متون اسلامی نمادی از جریان تحریف حقایق و جعل عقاید باطل به شمار میرود.