یعنی چه
این عبارت در اصل یک ترکیب کنایهای عربی است. به افرادی اشاره دارد که دشمن قصد نابودی کامل آنها را داشته، اما به دلایلی جان سالم به در برده و باقی ماندهاند تا ادامهدهنده نسل یا تفکر خود باشند.
تلفظ
این واژه به صورت ترکیبِ اضافیِ عربی تلفظ میشود که در آن حرف «ت» در بقیة به «س» در السیف متصل میگردد.
در جدول
در مسابقات شرح در متن و جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً ۹ حرف دارد و به عنوان مظهر بازماندگان جنگ شناخته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم اصطلاحی از واژگان مربوط به بقا و بازماندگان نبرد استفاده میشود.
به عربی
این ترکیب اصالتاً عربی است و در متون تاریخی، خطبهها و احادیث اسلامی به همین صورت برای توصیف بازماندگان پایدار نبردها به کار رفته است.
به فارسی
در زبان فارسی شیوا، به جای این ترکیب از واژههایی چون «جانبهدربردگان»، «بازماندگان کشتار» یا «تتمه سپاه» استفاده میشود.
در قرآن
هرچند واژه «بقیة» به تنهایی یا در ترکیبهایی مانند «بقیة الله» در قرآن وجود دارد، اما اصطلاح ترکیبی «بقیة السیف» یک عبارت ادبی، تاریخی و روایی است و در متن قرآن یافت نمیشود.
نماد چیست
این عبارت نماد فرد یا گروهی است که با وجود تلاش دشمن برای ریشهکن کردنشان، باقی ماندهاند تا پیامرسان حوادث گذشته باشند. در ادبیات مذهبی گاهی کنایه از بازماندگان کاروان کربلا نیز هست.
جمعبندی و توضیح کامل بقیه السیف
عبارت «بقیه السیف» یک ترکیب کنایهای و اضافی وارد شده از زبان عربی به فارسی است که معنای تحتاللفظی آن «باقیمانده شمشیر» میشود. این اصطلاح در ادبیات و تاریخ برای اشاره به افراد یا گروهی به کار میرود که از یک جنگ سخت، قتلعام یا نسلکشی جان سالم به در بردهاند و به عنوان تنها یادگاران یک قوم یا سپاه نابودشده باقی ماندهاند.
در روایات تاریخی و اسلامی، این مفهوم با بار معنایی مثبتی نیز همراه است؛ چرا که بازماندگانِ باایمانِ جنگها را افرادی با نسل پربرکت و ادامهدهنده راه حق معرفی میکند. این کلمه در جدولها و متون ادبی به عنوان مظهر پایداری و بقا شناخته میشود.