یعنی چه
این واژه در اصل به معنای حس فیزیکی سکندری خوردن، سُرخوردن و افتادن است، اما در متون اخلاقی، عرفانی و کلاسیک بیشتر در معنای مجازی آن یعنی ارتکاب اشتباه، خطا و لغزشهای فکری یا رفتاری به کار میرود.
تلفظ
این کلمه با فتح عین، سکون ثاء و فتح راء تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ جدول برای لغزش و خطا، کلمه ۶ حرفی «العثره» است.
به انگلیسی
همچنین اصطلاح «حجر عثرة» در زبان انگلیسی به معادل Obstacle یا Stumbling block (سنگ راه / مانع) ترجمه میشود.
به عربی
در زبان عربی واژههای زلة و هفوة نزدیکترین همپوشانی معنایی را با العثرة در بیان خطاهای کوچک و سهوی دارند.
به فارسی
در برگردان دقیق فارسی، عثرة هم معنای مادی «سکندری خوردن و زمینخوردن» را پوشش میدهد و هم معنای معنوی «اشتباه و گناه» را.
در قرآن
خود کلمه «العثرة» به صورت اسمی در قرآن نیامده است، اما همخانوادههای فعلی آن مانند «عُثِرَ» در آیه ۱۰۷ سوره مائده («فَإِنْ عُثِرَ عَلَىٰ أَنَّهُمَا اسْتَحَقَّا إِثْمًا...» به معنی آشکار شدن و پیبردن به گناه) و «أَعْثَرْنَا» در سوره کهف به کار رفتهاند.
نماد چیست
این واژه در فرهنگ و ادبیات نماد رسمی یا اسطورهای ندارد، اما در ترکیبات معروف نظیر «حجر عثرة» (سنگِ لغزش) به عنوان نماد سد راه، مانع و بازدارنده در مسیر پیشرفت و زندگی شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل العثره
واژه «العثرة» یک وامواژه عربی در زبان فارسی است که از ریشه سه حرفی «ع ث ر» مشتق شده است. معنای نخستین و مادی آن، پا به سنگ خوردن، سکندری و لغزیدن هنگام راه رفتن است؛ اما در کاربردهای ثانویه و ادبی، به هرگونه لغزش اخلاقی، اشتباه فکری، سهو و گناه اطلاق میگردد.
در متون دینی و اخلاقی، این واژه کاربرد ویژهای دارد؛ به طوری که اصطلاح مشهور «اقاله عثرت» به مفهوم گذشت و چشمپوشی از لغزشها و خطاهای دیگران بسیار مورد تأکید قرار گرفته است. همچنین ترکیب «حجر عثرة» مجازاً به معنای مانع بزرگ و سنگ پیش پا در مسیر حرکت انسان استفاده میشود.