یعنی چه
این واژه مصدر عربی است که به فرایند طبیعی عطسه اشاره دارد. در لغتنامههای کهن گاهی به صورت استعاری برای دمیدن و آشکار شدن صبح (عطس الصبح) یا مجاز از مرگ نیز به کار رفته است.
تلفظ
این کلمه با فتح عین، سكون طاء و سین تلفظ میشود (Al-Ats).
در جدول
اگر در جدول به دنبال واژهای ۵ حرفی بر اساس تعاریف عربی کلمه هستید، خود کلمه «العطس» پاسخ اصلی است. همچنین واژههای عطسه و عطاس نیز از پاسخهای احتمالی و همریشه هستند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای این مفهوم از کارواژه Sneeze و نام مصدر Sneezing استفاده میشود.
به عربی
واژه العطس خود عربی است. در این زبان، برای اسم مصدر بیشتر از واژه «العُطاس» و برای تکمرتبهٔ آن از «العَطْسَة» استفاده میشود.
به فارسی
معادل رایج و امروزی آن در زبان فارسی «عطسه» یا «عطسه کردن» است. در متون و لغتنامههای کهن فارسی، واژه «اشنوشه» نیز به عنوان معادل دقیق آن به کار میرفته است.
در قرآن
کلمه العطس یا مشتقات ریشه (ع ط س) در آیات قرآن مجید یافت نمیشوند. با این حال، مفهوم عطسه و آداب آن در احادیث نبوی و روایات اسلامی به وفور مطرح شده است؛ مانند حدیثی که عطسه را محبوب خداوند و خمیازه را ناپسند میداند.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و عربی، عطسه به دلیل باز کردن مجاری تنفسی و دفع سموم، نماد سلامت بدن و تندرستی است. در ادبیات استعاری نیز به دلیل تعبیر «عطس الصبح»، نماد آغاز، بیداری و شکافتن تاریکی تلقی میشود.
جمعبندی و توضیح کامل العطس
واژه «العطس» یک مصدر اصیل عربی از ریشه سه حرفی (ع - ط - س) است که به معنای عطسه کردن یا بیرون پریدن با فشار هوا از مجاری تنفسی میباشد. این واژه از گذشته به متون کهن و لغتنامههای فارسی راه یافته و اگرچه در متن قرآن کریم به طور مستقیم ذکر نشده، اما در سنت و احادیث اسلامی جایگاه فرهنگی و آداب خاصی دارد.
از نظر ریشهشناسی، احتمالاً این واژه ساختاری آوا-تقلیدی (نامآوا) دارد که از صدای واقعی خودِ عطسه الهام گرفته شده است. در باورهای عامیانه و ادبیات، العطس نمادی از تندرستی، سبکی بدن و حتی آغاز و هوشیاری (مانند طلوع صبح) به شمار میرود و متضاد مفهومی آن در روایات، «التثاؤب» یا همان خمیازه کشیدن است.