یعنی چه
بق الفراش ترکیبی از دو واژه عربی «بَق» (به معنی حشره یا پشه) و «فِراش» (به معنی تختخواب و بستر) است. این واژه اشاره به حشرهای کوچک، پهن، بدون بال و قهوهایرنگ دارد که شبزی است و از خون انسان و پستانداران تغذیه میکند.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت در زبان مبدأ (عربی) به صورت «بَقُّ الفِراش» با تشدید روی حرف قاف و کسره زیر فاء است که به همین صورت وارد متون قدیمی و پزشکی فارسی شده است.
در جدول
در جداول کلمات متقاطع، پاسخ به راهنمای «بَق الفراش» خود این عبارت هشتحرفی است. همچنین در مواردی ممکن است پاسخ کوتاهتر آن یعنی «ساس» مد نظر باشد.
به انگلیسی
معادل انگلیسی این واژه Bed bug است و نام علمی و بینالمللی آن در زیستشناسی Cimex lectularius نام دارد.
به عربی
این عبارت اصالتاً عربی است و در این زبان به همین شکل یا به صورت «بقّ» یا «بقة الفراش» برای اشاره به ساس رختخواب استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی به این حشره Tahtakurusu میگویند که به معنای لفظی «شپش یا ساس چوب و تخت» است.
در قرآن
عبارت ترکیبی «بق الفراش» در قرآن کریم ذکر نشده است. تنها واژهٔ «فَرَاش» در آیه ۴ سوره قارعه آمده که آن هم به معنای پروانهها یا ملخهای پراکنده در روز قیامت است و ارتباطی به این حشرهٔ خونخوار ندارد.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و ادبیات، بق الفراش (ساس) نماد آزار در هنگام آسایش، آلودگی، مزاحمتهای مداوم اما پنهانی و انسانهای طفیلی و خونخوار (انگلواره) است که بدون جلب توجه به دیگران آسیب میزنند.
جمعبندی و توضیح کامل بق الفراش
عبارت «بق الفراش» یک ترکیب اضافی در زبان عربی است که به زبان فارسی نیز راه یافته و به طور دقیق به معنای «ساس تختخواب» است. این جاندار حشرهای کوچک، شبزی و بدون بال است که در درزهای تشک، تخت و مبلمان پنهان میشود و شبها برای تغذیه از خون انسان بیرون میآید. به دلیل نوع فعالیت پنهانی و گزیدگیهای آزاردهندهاش، حضور آن در خانه همواره با سلب آسایش همراه است.
از نظر زبانشناختی، این واژه از دو بخش «بق» (حشره ریز) و «فراش» (بستر) ساخته شده است. هرچند کلمه فراش به تنهایی در قرآن به معنای دیگری به کار رفته، اما ترکیب بق الفراش کاربرد قرآنی ندارد و بیشتر در متون پزشکی قدیم، لغتنامهها و اصطلاحات عامیانه یافت میشود.
در فرهنگ و ادبیات کنایی، این حشره به عنوان نمادی از مشکلات کوچک اما جانسخت و آزاردهنده شناخته میشود. همچنین به فرد یا پدیدهای که به صورت پنهانی از دسترنج دیگران تغذیه میکند و مایه آزار مداوم در زمان استراحت میشود، به مجاز بق الفراش یا ساس گفته میشود.