یعنی چه
درخت بلسان (با نام علمی Commiphora opobalsamum یا Commiphora gileadensis) درختچهای کوچک، خاردار و همیشه سبز از تیره کندر است که بومی مناطق اطراف دریای سرخ، شبهجزیره عربستان و مصر میباشد. این درخت دارای پوست و چوبی بسیار خوشبو است و از شیره و صمغ غلیظ آن، روغنی معطر با خواص درمانی فراوان به دست میآید که به آن روغن بلسان یا بلسم میگویند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «دِرَخْتِ بَلْسَان» (derakhte balsān) است. کلمه بلسان در زبان عربی به صورت بَلَسَان نیز تلفظ میشود.
در جدول
در طراحهای جدول کلمات متقاطع، پاسخ به عنوان «درخت بلسان» دقیقاً ۹ حرف دارد. از دیگر نامها و پاسخهای جایگزین برای این واژه در جدول میتوان به «بلسم» (۴ حرف)، «بشام» (۴ حرف) و «ابوشام» (۶ حرف) اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این درخت از اصطلاحات Balsam tree یا Balm tree استفاده میشود. همچنین در متون تاریخی و مذهبی غرب، این درخت و صمغ آن به Balm of Gilead (مرهم جلعاد) معروف است.
به arabic
در زبان عربی این گیاه را «بَلَسَان» یا «بَشَام» مینامند و به صمغ یا درخت آن «شجرة البلسم» نیز گفته میشود.
به فارسی
در زبان فارسی به این گیاه علاوه بر «درخت بلسان»، «درخت مرهم» نیز گفته میشود که اشاره مستقیم به کاربرد صمغ آن در ساخت پمادها و داروهای زخمبندی دارد. واژههای همخانواده و اصطلاحات مرتبط با آن در متون کهن فارسی شامل «حب البلسان» (دانه آن)، «عود البلسان» (چوب آن) و «دهن البلسان» (روغن آن) است.
در قرآن
ترکیب «درخت بلسان» یا واژه «بلسان» به طور مستقیم در متن قران کریم نیامده است. با این حال، در برخی کتابهای تفسیر و تفاسیر تاریخی ذیل قصص قرآن و داستان حضرت یوسف (ع)، ذکر شده کاروانی که یوسف را از چاه نجات دادند، مالالتجارهشان «روغن بلسان» بود که برای فروش به مصر میبردند.
نماد چیست
در فرهنگهای باستان، ادبیات مذهبی خاورمیانه و متون کهن، درخت بلسان و صمغ معطر آن نماد صلح، شفاخواهی، مرهم نهادن بر زخمها و تسکین دردهای عمیق است. این درخت به دلیل کمیابی و خواص فوقالعادهاش، همواره نمادی از پاکی، عطر بهشتی و تحفهای بسیار ارزشمند و سلطنتی به شمار میرفته است.
جمعبندی و توضیح کامل درخت بلسان
درخت بلسان یا بلسم، یکی از گیاهان اسطورهای و دارویی کهن در منطقه خاورمیانه و سواحل دریای سرخ است. این درختچه همیشه سبز و خاردار، به دلیل چوب معطر و به ویژه صمغ غلیظ و شفابخشی که از پوست آن تراوش میکند، شهرت جهانی دارد. صمغ و روغن استخراج شده از این درخت که در تاریخ به عنوان مرهمی عالی برای زخمها و دردهای جسمانی استفاده میشد، ریشه در زبانهای سامی و یونانی باستان دارد و راه خود را به ادبیات دارویی و مذهبی جهان باز کرده است.
اگرچه نام این درخت به طور مستقیم در قرآن کریم ذکر نشده، اما حضور پررنگی در کتابهای تاریخی، تفاسیر مذهبی مربوط به کاروانهای تجاری عهد باستان و متون طب سنتی دارد. در فرهنگهای مختلف، بلسان فراتر از یک گیاه، به عنوان نمادی از تسکین، آرامشبخشی، عطر پاک بهشتی و ارزشمندی مادی شناخته میشود که پزشکان و عطاران کهن ارزش بالایی برای قطرات گرانبهای روغن آن قائل بودهاند.