یعنی چه
واژه قلنسی یک صفت شغلی کهن است و به شخصی دلالت دارد که کلاههای دراز و مخصوصی به نام قلنسوه را تولید کرده یا به فروش میرساند. این کلمه در متون قدیمی و فرهنگهای لغت معتبر به عنوان صنعتگر یا فروشنده سرپوش یاد شده است.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی با فتح قاف، فتح لام، سکون نون و کسر سین تلفظ میشود و در اصل برگرفته از ساختار واژگان معرب است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، واژه «قلنسی» به عنوان پاسخ ۵ حرفی برای راهنماهای 'کلاهدوز' یا 'کلاهفروش سنتی' کاربرد دارد.
به انگلیسی
برای اشاره به این حرفه تاریخی در زبان انگلیسی از اصطلاحاتی که به ساخت یا فروش کلاه مربوط میشوند استفاده میشود.
به عربی
این واژه ریشه در زبان عربی دارد و به صورت القلانسی برای توصیف این صفت و شغل به کار میرود.
به فارسی
برگردان و معادل خالص این واژه در زبان فارسی امروزی همان واژههای کلاهدوز و کلاهساز است که حرفه تولید کلاه را نشان میدهد.
در قرآن
واژه قلنسی یا ریشههای همخانواده آن مانند قلنسوه در کتاب قرآن به کار نرفتهاند و این کلمه بیشتر یک واژه کاربردی در فقه، ادبیات کلاسیک و متون تاریخی است.
نماد چیست
این واژه به عنوان یک صفت شغلی نماد خاص اسطورهای ندارد؛ اما ریشه آن (قلنسوه) در بافت تاریخی و ادبی میتواند نماد زهد، تدین یا مقامات تشریفاتی و دیوانی دوران گذشته باشد.
جمعبندی و توضیح کامل قلنسی
واژه «قلنسی» یک صفت نسبی و تخصصی کهن در زبان فارسی و عربی است که به شغل کلاهدوزی، کلاهسازی یا کلاهفروشی اشاره دارد. این واژه از کلمه «قَلَنْسُوَه» (به معنی کلاه دراز یا سرپوش مخصوص قدیمی) ریشه گرفته است؛ کلاهی که در دوران گذشته گاه به عنوان پوشش رسمی مذهبی، تشریفاتی یا لباس اهل زهد استفاده میشده و ساخت آن صنف خاص خود را داشته است.
اگرچه ریشه اصلی این واژه معرب (عربیشده) است و به نظر میرسد در دوران باستان از زبانهای دیگری چون یونانی یا آرامی وارد زبان عربی و سپس فارسی شده باشد، اما در فرهنگهای معتبر لغت فارسی نظیر دهخدا و معین به عنوان یک عنوان شغلی قدیمی ثبت گردیده است.
این واژه در متن قرآن کریم نیامده است، اما در متون نظم و نثر سنتی و تاریخی کاربرد داشته و امروزه نیز به دلیل ساختار خاص ۵ حرفی خود، یکی از واژگان مورد توجه در طراحی جدولهای کلمات متقاطع به شمار میرود.