مساغب یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل مساغب

واژه «مساغب» از ریشه ثلاثی مجرد عربی «س-غ-ب» گرفته شده و در زبان فارسی معیاری واژه‌ای بسیار کهن و نادر است. این کلمه در حقیقت شکل جمعِ واژه «مَسغَبَة» به شمار می‌رود و به معنای قحطی‌ها، خشکسالی‌ها و گرسنگی‌های شدیدی است که با فرسودگی، ضعف و سختی فراوان همراه باشند. در متون لغوی معتبر مانند فرهنگ دهخدا، مترادف‌های آن را کلماتی چون مجاعات، مخمصه و جوع دانسته‌اند و در نقطه مقابل، مفاهیمی چون وفور، رفاه و سیری به عنوان متضاد آن قرار می‌گیرند.

اگرچه خودِ صورت جمعِ «مساغب» به طور مستقیم در قرآن کریم نیامده است، اما شکل مفرد آن یعنی «مسغبه» در آیه ۱۴ سوره مبارکه بلد («أَوْ إِطْعَامٌ فِي يَوْمٍ ذِي مَسْغَبَةٍ») به کار رفته که به طعام دادن در روزهای قحطی و گرسنگی عمومی دلالت دارد. از این رو، مساغب در ادبیات دینی و فرهنگ اسلامی به عنوان نمادی از امتحان الهی و سختی روزگار شناخته می‌شود که مسئولیت اجتماعی انسان‌ها را برای کمک به محرومان بیدار می‌کند.