یعنی چه
باز شکاری به پرندگان شکاری و گوشتخواری از خانوادهٔ بازسانان (مانند شاهین، باز و قوش) گفته میشود که به دلیل داشتن چنگالهای قوی، منقار خمیده و بینایی فوقالعاده، توسط انسان (بازداران) برای تعقیب و صید جانورانی مانند خرگوش، آهو و دیگر پرندگان آموزش میبینند.
تلفظ
این ترکیب وصفی در زبان فارسی به صورت [bāz-e šekāri] تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، بسته به تعداد حروف خواستهشده، علاوه بر خود ترکیب «باز شکاری»، کلماتی چون شاهین، قوش، صقر، اشکره و شهباز نیز به عنوان پاسخ پذیرفته میشوند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به گونهٔ دقیق پرنده از واژههای Falcon یا Hawk استفاده میشود و به طور کلی به آنها Bird of prey میگویند.
به عربی
در زبان عربی واژه «الصقر» رایجترین معادل برای پرندگان این خانواده است. همچنین واژه «الباز» یا «البازی» معرب همان باز فارسی است.
به فارسی
در زبان و ادبیات فارسی، کلمات متعددی به عنوان معادل یا ارزشمندترین مترادفهای این پرنده به کار رفتهاند؛ از جمله «اشکره» که در فارسی کهن دقیقاً به معنای پرنده شکاری تربیتشده است.
نماد چیست
باز شکاری در فرهنگ و ادبیات ایرانی نماد شکوه، اقتدار پادشاهی، فرّ شاهی و تیزبینی است. در عرفان اسلامی و اشعار مولانا نیز این پرنده نماد روح بلندمرتبهٔ انسانی یا عارف واصلی است که از عالم بالا به این دنیا هبوط کرده و با شنیدن طبل شاهی دوباره به سوی اصل خود پرواز میکند.
جمعبندی و توضیح کامل باز شکاری
ترکیب «باز شکاری» در زبان فارسی به پرندگانی گوشتخوار، تیزبین و دارای چنگالهای نیرومند از تیره شاهینان و قوشیان اطلاق میشود که قابلیت رام شدن و آموزش توسط انسان را دارند. این پرندگان از دیرباز در هنری به نام «بازداری» برای صید حیوانات دیگر به کار میرفتهاند و واژهٔ «باز» ریشه در فارسی میانه (bāz) دارد که حتی به شکل معرب وارد زبان عربی نیز شده است.
اگرچه خود این واژه به طور مستقیم در قرآن نیامده، اما در آیه ۴ سوره مائده تحت عنوان «الجوارح» (حیوانات و پرندگان شکاریِ زخمکننده و تعلیمدیده) به حکم صید آنها اشاره شده است. این واژه در متون ادبی و فرهنگ ایرانی جایگاهی والا دارد و همواره مظهر اقتدار، مناعت طبع و بلندپروازی بوده است.