یعنی چه
عبارت «مفرد حواس» در واقع یک پرسش لغوی است؛ کلمه حواس جمع مکسر واژه عربی «حاسّه» است. حاسه به هر یک از نیروها یا ابزارهای پنجگانه ظاهری بدن (بینایی، شنوایی، بویایی، چشایی و لامسه) گفته میشود که انسان به وسیله آنها جهان پیرامون خود را درک میکند.
تلفظ
کلمه مفرد یعنی «حاسّه» با تشدید روی حرف سین و فتحّه تلفظ میشود (hās-se). کلمه جمع آن یعنی «حواس» نیز با فتحّه روی حرف واو خوانده میشود (havās).
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، پاسخ دقیق برای این عبارت خودِ کلمه «مفرد حواس» با ۸ حرف است. واژههای جایگزین و مرتبط دیگر شامل «حاسه» (۴ حرف) و «حس» (۲ حرف) هستند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به مفرد این مفهوم از واژه Sense یا عبارت تخصصیتر Faculty of perception استفاده میشود.
به عربی
این واژه ریشه اصیل عربی دارد؛ در زبان عربی شکل مفرد آن «حاسّة» و شکل جمع مکسر آن «حواسّ» است که از ریشه (ح س س) مشتق شدهاند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، برای واژه حاسه یا حس از کلمه Duyu استفاده میشود و شکل جمع آن Duyular است.
به فارسی
معادلهای فارسی روان برای حاسه شامل واژههایی چون «حس»، «قوه دراکه»، «شعور» و «نیروی ادراک حسی» هستند که برای توصیف ابزارهای پنجگانه شناخت به کار میروند.
در قرآن
خود واژههای «حاسه» یا «حواس» به صورت مستقیم در متن قرآن کریم نیامدهاند؛ اما افعال همخانواده آن مانند «أَحَسَّ» (به معنی احساس کرد و درک نمود) در آیاتی نظیر آیه ۵۲ سوره آلعمران استفاده شده است. همچنین قرآن برای اشاره به این قوای ادراکی، نام اندامهای مرتبط نظیر السمع (شنوایی) و الابصار (بینایی) را به وفور ذکر کرده است.
جمعبندی و توضیح کامل مفرد حواس
عبارت «مفرد حواس» یک ترکیب توضیحی در زبان فارسی است که برای یافتن شکل تکواژهای کلمه «حواس» به کار میرود. از نظر زبانشناختی، حواس یک جمع مکسر عربی است و واژه مفرد آن «حاسّه» نام دارد. حاسه به معنای هر یک از نیروهای پنجگانه بدن یعنی بینایی، شنوایی، بویایی، چشایی و لامسه است که نقش پل ارتباطی میان انسان و جهان مادی را ایفا میکنند.
در فرهنگهای لغت و متون کهن، این واژه ریشه در اصطلاحات فلسفی و پزشکی دارد و به قوای ظاهری و باطنی انسان اشاره میکند. در حل جداول نیز توجه به تعداد حروف و ساختار این کلمه اهمیت زیادی دارد و معمولاً خود کلمه یا معادلهای مستقیم آن مد نظر طراحان قرار میگیرد.