یعنی چه
این عبارت یک ترکیب وصفی است و به فیلی (بهویژه فیلهای نر یا گونههای خاص) اشاره دارد که دارای دندانهای بلند، برجسته و بیرونزده از جنس عاج (Tusk) هستند.
تلفظ
فِیلِ عاجدار (fīl-e 'āj-dār)
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این کنایه یا توصیف دقیقاً خودِ عبارت «فیل عاج دار» با ۹ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای فیلهایی که عاجهای بزرگ و رشدیافته دارند از واژه تخصصی Tusker استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی این ترکیب به صورت توصیفی و با اشاره به نیشها (أنیاب) یا عاج ترجمه میشود.
به فارسی
پیل عاجدار، پیل دنداندار، پیلستهدار (در متون کهن فارسی).
در قرآن
ترکیب وصفی «فیل عاجدار» در قرآن کریم نیامده است؛ اما واژه «فیل» به صورت تنها یک بار در سوره ۱۰۵ (سوره فیل، آیه ۱) در عبارت «أَصْحَابِ الْفِيلِ» به کار رفته که اشاره به سپاه ابرهه دارد.
جمعبندی و توضیح کامل فیل عاج دار
عبارت «فیل عاجدار» یک ترکیب وصفی ساده در زبان فارسی است که برای توصیف فیلهای واجد دندانهای بلند و گرانبهای عاج به کار میرود. واژه «فیل» ریشه در پارسی میانه (پیل) دارد و «عاج» کلمهای با ریشه عربی به معنای دندان فیل است. در اصطلاحات زیستشناسی، وجود یا عدم وجود عاج در فیلها به جنسیت و گونه آنها (آسیایی یا آفریقایی بودن) بستگی دارد؛ به طوری که در فیلهای آسیایی عمدتاً فیلهای نر عاج دارند و به فیلهای بیعاج «مَکنا» میگویند.
این اصطلاح در متون کهن به صورت «پیل عاجدار» یا «پیل دنداندار» نیز ثبت شده و در فرهنگهای مختلف نمادی از قدرت، عظمت، ثروت و متأسفانه در عصر مدرن، نمادی از شکار غیرقانونی و طمع انسان برای به دست آوردن تجملات است. این ترکیب در قرآن کریم به چشم نمیخورد و تنها واژه مفرد «فیل» در داستان اصحاب فیل روایت شده است.