معنی
تصدیق به معنای راست شمردن، باور داشتن و گواهی دادن به راست و درست بودنِ چیزی است. این واژه در اصطلاح اداری و عرفی به معنی گواهینامه، جواز یا پروانه (مانند تصدیق رانندگی) نیز به کار میرود و در اصطلاح منطق، حکم کردن بر تصوری در ذهن است.
یعنی چه
وقتی چیزی را تصدیق میکنید، یعنی به صحت و درستی آن اقرار کرده و آن را به عنوان یک حقیقت میپذیرید. این مفهوم در مقابل تکذیب و انکار قرار دارد.
مترادف
واژههای فوق در سیاقهای مختلف (اداری، منطقی و عمومی) به عنوان هممعنی تصدیق استفاده میشوند.
متضاد
این کلمات نشاندهنده دروغ شمردن، نپذیرفتن یا رد کردن یک ادعا هستند.
ریشه
این واژه از ریشه عربی «ص د ق» (صِدْق) به معنای راست بودن و حقیقت داشتن گرفته شده است. صورت فعلی آن «صَدَّقَ» به معنی راست دانستن و تأیید کردن است.
تلفظ
این واژه با فتح تاء، سکون صاد، کسر دال و یاء مدی تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به راهنمای «تصدیق» معمولاً خود واژه با ۵ حرف، یا معادلهای آن مانند گواهینامه و جواز است.
به انگلیسی
بسته به متن (تأیید یک گزاره یا مدرک اداری)، معادلهای انگلیسی متفاوتی دارد.
به عربی
در زبان عربی فصیح، خود کلمه تصدیق بیشتر به معنی باور کردن و راست پنداشتن کاربرد دارد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای مفهوم تأیید از Onay و برای گواهینامه از Ehliyet استفاده میشود.
به فارسی
در سرهنویسی و جایگزینی واژگان بیگانه، میتوان از واژههایی چون راستشماری یا استوارش (برای تأیید) و گواهی یا دستوری (برای بخش اداری و جواز) استفاده کرد.
در قرآن
واژه تصدیق و مشتقات آن (مانند مصدقاً) در قرآن کریم مکرراً به کار رفته است. بیشترین کاربرد آن به معنای هماهنگی، همسویی و تأیید حقانیت کتابهای آسمانی پیش از قرآن (مانند تورات و انجیل) است؛ مانند آیه ۳۷ سوره یونس: «...وَلَٰكِن تَصْدِيقَ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ...»
جمعبندی و توضیح کامل تصدیق
واژه «تصدیق» یکی از کلمات کلیدی و پرکاربرد در زبان فارسی است که ریشه در زبان عربی دارد و از مفهوم بنیادین «صدق» یا همان راستی و حقیقت سرچشمه میگیرد. این واژه در سه قلمرو عمده معنایی کاربرد دارد: در زبان عامه و حقوقی به معنای گواهینامه و مهر تایید رسمی است؛ در علم منطق و فلسفه به معنای حکم دادن به درستی یک گزاره و ذهنیت اطلاق میشود؛ و در حوزههای دینی و قرآنی، گواهی بر حقانیت کتب و پیامبران پیشین است.
در نشانهشناسی و مفاهیم نمادین، تصدیق همواره با ابزارهایی مانند مهر، امضا، ترازو و در فضای مجازی مدرن با «تیک آبی» یا نشان اصالت شناخته میشود که همگی دلالت بر سنجش، انطباق با واقعیت و پذیرش رسمی یک امر دارند. این واژه نقطه مقابل انکار و تکذیب است و نشان از تسلیم در برابر حقیقت دارد.