معنی
وفات در لغت به معنای «به کمال و تمام تحویل گرفتن» و «حق را بهطور کامل استیفا کردن» است. در عرف و زبان فارسی، این واژه در بافتی محترمانه و رسمی برای اشاره به مرگ و پایان زندگی دنیوی انسان بهکار میرود.
یعنی چه
این کلمه کنایه از رخت بربستن از دنیا است؛ یعنی انسان با مرگ نابود نمیشود، بلکه جان و روح او بهطور کامل توسط فرشتگان یا خداوند قبض و تحویل گرفته میشود.
مترادف
واژههای هممعنی که برای این مفهوم بهکار میروند شامل درگذشت، فوت، موت، رحلت و ارتحال هستند.
متضاد
واژههایی که مفهوم مخالف این کلمه را میرسانند شامل تولد، ولادت، میلاد و زندگی هستند.
ریشه
ریشه این واژه عربی و از ماده «و ف ی» (w-f-y) است. معنای اصلی این ریشه کامل کردن، بهتمام رساندن و گرفتن کامل حق است که در واژه وفات به گرفتن کامل روح در پایان عمر اشاره دارد.
در جدول
پاسخ دقیق برای این واژه در جدول خود کلمه «وفات» با ۴ حرف است. همچنین کلماتی نظیر مرگ و فوت نیز ممکن است مدنظر باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی از واژههای متنوعی بسته به میزان رسمی بودن متن استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی نیز این واژهها برای اشاره به پایان زندگی کاربرد دارند.
به فارسی
برگردان و معادلهای اصیل فارسی این واژه کلماتی مانند درگذشت و جانسپاری هستند که همان مفهوم را منتقل میکنند.
در قرآن
در قرآن کریم، مشتقات ریشه این واژه مانند «توفی» و «یتوفی» به کار رفته است. برخلاف تصور عامه که آن را با نابودی (فوت) یکی میدانند، قرآن مرگ را تحویل گرفتن کامل روح میداند؛ مانند آیه ۴۲ سوره زمر: «اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِهَا» یعنی خداوند روح انسانها را هنگام مرگشان به طور کامل تحویل میگیرد.
جمعبندی و توضیح کامل وفات
واژه «وفات» ریشه در زبان عربی دارد و از ماده «و ف ی» گرفته شده است که در اصل به معنای به کمال رساندن و تحویل گرفتن کامل یک چیز است. در فرهنگ اسلامی و زبان فارسی، این کلمه اصطلاحی محترمانه، رسمی و دانشنامهای است که به جای کلمه «مرگ» برای اشاره به پایان زندگی دنیوی انسانها به کار میرود.
تفاوت ظریف این واژه با واژههایی مانند «فوت» در این است که فوت به معنی از دست رفتن و نابودی کنایی است، اما وفات تجلیگر دیدگاهی است که مرگ را پایان کار انسان نمیداند، بلکه آن را به عنوان انتقال کامل روح از سرای دنیا به جهان آخرت و پیشگاه الهی معرفی میکند. این واژه در اعلامیهها، سنگ مزارها و متون تاریخی مذهبی کاربرد گستردهای دارد.