یعنی چه
در لغتنامههای معتبر مانند دهخدا و برهان قاطع، «زخم بریان» نام نوعی طعام، پلو سنتی یا دمپخت قدیمی است. از سوی دیگر، در مفهوم لغوی و ترکیبی به معنی جراحت و سوختگی عمیق پوست بر اثر آتش و حرارت نیز به کار میرود.
تلفظ
تلفظ این عبارت ترکیبی به صورت «زَخمِ بِریان» (Zakhm-e Beryān) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمهای ۸ حرفی است که به عنوان پاسخ برای راهنمای «نوعی طعام قدیمی» یا «زخم سوختگی» کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به ریشه مدنظر، برای جراحت سوختگی از Burn wound یا Burn injury و برای اصطلاح غذایی از معادل توصیفی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای معنای طبی آن از اصطلاحات مربوط به سوختگی و برای معنای طعام از توصیف پلو بخارپز استفاده میکنند.
به ترکی
در ترکی استانبولی معادل زخم سوخته yanık yara است و در مفهوم اطعمه با انواع پلو قرابت دارد.
به فارسی
واژههای همارز و برگردانهای داخلی آن شامل دمپخت، دمی، کبابشدگی، و جراحت ناشی از آتش و برشتگی پوست است.
نماد چیست
در کاربردهای استعاری و متون ادبی کهن، این ترکیب نمادی از سوزش درون، رنج عمیق و جانکاه، و آسیبهای شدید و غیرقابل التیام جسمی یا روحی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل زخم بریان
عبارت «زخم بریان» یک ترکیب دوگانه با ظاهری فریبنده است. بر خلاف تصور اولیه که ممکن است تنها یک جراحت پزشکی و سوختگی شدید پوست را به ذهن متبادر کند، این واژه در فرهنگ لغات معتبر فارسی مانند دهخدا و برهان قاطع به عنوان نام یک غذای سنتی و قدیمی ایرانی (نوعی دمپخت یا پلو) ثبت شده است که در دیوان اشعاری نظیر آثار بسحاق اطعمه نیز به آن اشاره شده است.
از دیدگاه لغوی، این ترکیب وصفی از دو جزء «زخم» به معنی جراحت و آسیب، و «بریان» به معنی برشته و کبابشده تشکیل شده است. به همین دلیل در متون ادبی، استعارهای از درد سوزان و رنج عمیق است، در حالی که در فرهنگ عامه و طباخی کهن، به پلوهای دمی اشاره دارد که با بخار آب پخته میشدند.
در بازیهای فکری و جدول کلمات، این واژه دقیقاً یک پاسخ ۸ حرفی را تشکیل میدهد. شناخت برآیند معنایی آن به درک بهتر متون کهن آشپزی و استعارههای ادبی فارسی کمک شایانی میکند.