معنی
این گل زیبا معمولاً در مزارع و دشتها میروید و در متنهای قدیمی گاه به مجاز یا اشتباه با گل لاله و آلاله یکسان در نظر گرفته شده است. همچنین عبارت «شقایق دریایی» به نوعی جانور مرجانی و آبزی اشاره دارد.
یعنی چه
این کلمه در زبان عامه و ادبیات به معنای گلی است که مظهر زیبایی زودگذر، دلسوختگی و امید است؛ همانطور که سهراب سپهری میگوید: «تا شقایق هست زندگی باید کرد».
مترادف
این واژهها در متون کهن و لغتنامههای شاخص مانند دهخدا و معین به عنوان برابرهای این گل ذکر شدهاند.
متضاد
برای این واژه، به دلیل اینکه نام یک گیاه و پدیدهٔ طبیعی است و مفهوم انتزاعی ندارد، متضاد معناییِ مستقیمی در زبان فارسی وجود ندارد.
هم خانواده
این کلمات همگی از ریشهٔ سه حرفی (ش-ق-ق) در زبان عربی مشتق شدهاند.
ریشه
این کلمه در اصل برگرفته از عبارت عربی «شقائق النعمان» است. علت نامگذاری آن، شکافته شدن پوستهٔ جوانه و بیرون آمدن گلبرگهای سرخ و زیبای آن از درون غلاف است.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «گل سرخ وحشی» یا «لاله داغدار ۵ حرفی»، کلمهٔ شقایق قرار میگیرد.
به انگلیسی
در فرهنگ غربی، این گل (Poppy) به دلیل رویش در مزارع جنگزدهٔ جنگ جهانی اول، نماد یادبود سربازان کشتهشده و شهدا است.
جمعبندی و توضیح کامل شقایق
واژهٔ «شقایق» در زبان فارسی اصالتاً ریشهای عربی دارد و از مادهٔ «شَقّ» به معنی شکافتن گرفته شده است که اشاره به شکفته شدن پوستهٔ گل دارد. این واژه معرف گیاهی علفی، خودرو و یکساله از تیرهٔ خشخاشیان است که با گلبرگهای سرخرنگ و لکهای سیاه در میان آن شناخته میشود. خود این واژه به صورت مستقیم در قرآن کریم نیامده، اما مشتقات ریشهٔ آن مانند «انشقت» در آیات دیده میشود.
در فرهنگ و ادبیات فارسی، شقایق جایگاه بسیار ویژهای دارد و به خاطر همان لکهٔ سیاه میان گلبرگهایش، نماد «عشق خالص، داغ دل و عاشقی دلسوخته» است. شاعران بزرگی نظیر حافظ به این ویژگی اشاره کردهاند. در شعر معاصر نیز شقایق با سرودهٔ سهراب سپهری به نماد امید به زندگی و انگیزه برای ادامه دادن تبدیل شده است.
علاوه بر جنبهٔ گیاهی و ادبی، در زیستشناسی اصطلاح «شقایق دریایی» برای نوعی جانور مرجانی و شکارچی در اعماق دریاها به کار میرود که به دلیل شباهت ظاهریاش به این گل، چنین نامگذاری شده است. این واژه پنجحرفی یکی از پاسخهای پرکاربرد در جدول کلمات متقاطع نیز به شمار میرود.